Maliyet Arttı, Gıdaya Zam Geliyor

YURDAGÜL UYGUN / NEFES

Hükümet enflasyonla mücadelesini sürdürdüğünü ve fiyatların gerileyeceğini açıklasa da, tarımsal girdi maliyetleri bu durumu çarpıcı bir şekilde gözler önüne seriyor. Üreticinin enflasyonu da maalesef artmaya devam ediyor.

Zamanla üretimden uzaklaşılması, ithalata yönelim ve çiftçilerin yeterli desteği alamaması gibi yanlış tarım politikaları, vatandaşların gıdaya erişim fiyatlarını yükseltmektedir. Gıda enflasyonundaki artış devam ederken, tarımsal girdi fiyatlarındaki yükseliş bu durumun süreceğine işaret ediyor.

Sadece son 6 yılda enerji maliyetleri yüzde 809 oranında artış gösterdi. Örneğin, 22 Şubat 2020’de 6.37 lira olan motorin fiyatı, 22 Şubat 2026 itibarıyla 57.88 liraya ulaşacak.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, aralık ayında gıda fiyatları yıllık bazda yüzde 31.69, aylık bazda ise yüzde 6.59 artış kaydetti. 2025 yılında tarımsal girdi fiyatları bir önceki yıla göre yüzde 33.15 yükseldi. TÜİK verileri, tarımsal girdi fiyat endeksinin aralık ayında yüzde 1.30 arttığını gösteriyor.

Tohum Maliyetleri Yükseldi

TÜİK verilerine göre, çiftçilerin kullandığı gübre maliyetleri 2025’te bir yıl içerisinde yüzde 44.95, hayvan yemleri yüzde 34.37, veteriner sağlık harcamaları yüzde 72.78 ve tohum ile dikim materyali yüzde 38.98 oranında artış göstermiştir. Bir yıllık süreçte tarımsal ilaçlardaki artış yüzde 18.29 olurken; enerji ve yağlayıcılardaki artış da yüzde 21.13 olarak gerçekleşti.

Aylık girdi fiyatları arasında veteriner harcamaları lider konumda. Aralık ayında veteriner harcamaları, kasım ayına göre yüzde 6.43 oranında yükseldi. İkinci büyük artış ise yüzde 2.36 ile tohum ve dikim materyalinde yaşanırken, gübre ve toprak geliştiricilerindeki artış yüzde 2.18 olarak kaydedildi.

Yem Fiyatları Hızla Yükseliyor

TÜİK verilerine göre, 2025 itibarıyla çiftçilerin en çok kullandığı düzyük gübre fiyatları yüzde 47.06 oranında artış gösterirken, bileşik gübrelerin fiyatları yüzde 42.32 yükseldi. Tarımsal ilaçlardaki artış ise yüzde 18.29 olarak belirlendi. İthalata bağımlı hale gelen hayvancılık sektörü açısından da sorunlar devam ediyor. Hayvan yemlerindeki bir yıllık artış oranı yüzde 34.37; kaba yemlerde yüzde 40.08, kesif yemlerde ise yüzde 31.73 oranında gerçekleşti.