Dünya genelinde “küresel su kıtlığı” uyarıları artarken, 2025 Nobel Kimya Ödülü sahibi kimyager Prof. Omar Yaghi'den etkileyici bir yenilik geldi.
Yaghi’nin kurduğu Atoco şirketi, su krizine çözüm olarak havadaki nemi çekip kurak ve çöl koşullarında dahi su üretimini sağlayan bir makine geliştirdiklerini duyurdu.
Bu teknoloji, retiküler kimyaya dayanmakta ve moleküler düzeyde özel tasarlanmış gözenekli malzemeler üretmektedir. Bu malzemeler, havada bulunan su buharını emip, düşük ısıda su buharını serbest bırakarak yoğunlaşmayla sıvı su elde etmektedir.
GÜNDE 1000 LİTRE SU, ELEKTRİK GEREKTİRMEDEN
Yaklaşık 6 metrelik bir konteyner büyüklüğündeki ünitelerin tamamen ultra düşük dereceli termal enerji ile çalıştığı belirtiliyor. Böylece, şiddetli fırtınalar veya kuraklık nedeniyle elektrik ve su şebekeleri çökse bile yerel toplulukların günde yaklaşık 1000 litre temiz su üretmesi mümkün olabiliyor.
Deniz suyu arıtma işlemleri sırasında meydana gelen tuzlu atığın yeniden okyanusa bırakılmasının ekosistemler için tehdit oluşturabileceğini vurgulayan Yaghi, bu yeni buluşun daha iklim dostu ve sürdürülebilir bir alternatif sunduğunu ifade etti.
Ürdün'de su ve elektrik bulunmayan bir mülteci kampında yetişen Prof. Omar Yaghi, “Çocukken mahallemizde 'Su geliyor!' fısıltısını duyduğumda, akış kesilmeden önce elimdeki her kabı doldurmak için acele ederdim” sözleriyle icadının arkasındaki motivasyonu ortaya koydu.
SU İFLASININ EŞİĞİNDEYİZ
Geçtiğimiz ay yayımlanan Birleşmiş Milletler raporunda, dünyanın “küresel su iflası çağına” girdiği belirtilmişti. Rapora göre, dünya nüfusunun yaklaşık dörtte üçü su güvensizliği çeken veya kritik düzeyde su güvensizliği yaşayan ülkelerde yaşamakta.
Raporda aynı zamanda, yaklaşık 2.2 milyar insanın güvenli içme suyuna erişimden yoksun olduğu, 3.5 milyar insanın güvenli sanitasyon hizmetlerinden mahrum kaldığı ve yaklaşık 4 milyar kişinin yılda en az bir ay boyunca şiddetli su kıtlığı ile karşı karşıya olduğu ifade edilmiştir.
