Erzurum'un Olur ilçesine bağlı Ormanağzı Mahallesi'nde “asırlık lezzet” olarak bilinen keş tatlısı, Türkiye'de yalnızca bu mahallede üretiliyor. Yapımı yaz mevsiminde başlayan tatlı, kış aylarında sofralarda yerini alarak yöresel kültürün önemli bir parçası olmayı sürdürüyor.
Ağaçlardan toplanan dutlar, dev kazanlarda odun ateşinde kaynatıldıktan sonra şırası alınarak un ile yoğruluyor. Kadınlar tarafından güneş altında kurutulan keş, ardından tahta sandıklara konularak kış için depolanıyor. Serin ortamlarda aylarca beklenen keş, kış aylarında sandıklardan çıkarılarak kesiliyor. Keserle yontulan keş parçaları, ceviz ile birlikte dibekte dövülüp, soğuk kış gecelerinde çay ile birlikte tüketiliyor.
Asırlık Gelenek Yaşatılıyor
Bölgede yalnızca kırsal Ormanağzı Mahallesi'nde üretilen keş tatlısı, mahalle sakinleri tarafından yaşatılmaya çalışılıyor. Kilerlerinde yazdan depoladıkları keşi keserle parçalayan Yunus Sezgin ve arkadaşları, toplandıkları bir odada dakikalar süren tatlı yapımına başlıyor. Keş parçalarını cevizle birlikte dakikalarca döven arkadaşlar, karışım tam kıvamına geldikten sonra tabaklara koyarak afiyetle tüketiyor.
'Kazanlarda Pişirerek Şırasını Çıkarıyoruz'
Yazın büyük bir titizlikle hazırlanan keşin kış mevsiminde tüketildiğini belirten Yunus Sezgin, “Yazın ağaçlardan topladığımız yaş dutları kazanlarda pişirerek şırasını çıkarıyoruz. Sonrasında şıra, unla karıştırılarak hamur haline getirilip güneşe seriliyor. Ardından keşler, serin depodaki tahta sandıklarda dinlendiriliyor. Kış geldiğinde ise cevizle dövülerek tatlı olarak tüketiliyor” şeklinde konuştu.
Asırlık Lezzette Gelecek Hedefi
Ormanağzı Mahallesi'ne özgü geleneksel tatlıyı yaşatmak amacıyla arkadaşlar olarak bir araya geldiklerini dile getiren Yıldırım Çalışkan, yazın yapılan keş tatlısını kış aylarında cevizle karıştırıp, dibekte dövdükten sonra tükettiklerini ifade etti. Tamamen doğal olan keş tatlısının kış aylarında enerji verdiğini anlatan Çalışkan, asırlık lezzeti geleceğe taşımayı hedeflediklerini belirtti.
