Anayasa Mahkemesi, bildirilerin dağıtımı sebebiyle verilen para cezasının ifade özgürlüğü ihlali olduğuna hükmetti.
Kocaeli'nin Körfez ilçesinde, Emek Partisi Kocaeli İl Örgütü'ne ait “İnsanca yaşamak için ne yapacağız” ve “Mafya ve çeteler düzenin yol arkadaşlarıdır! Ülkemizi emekçilerin mücadelesi, iktidarı temizleyebilir!” başlıklı bildirileri dağıtan iki kişi, gelen ihbar üzerine kolluk kuvvetleri tarafından yakalandı ve izinsiz afiş astıkları gerekçesiyle Kabahatler Kanunu'nun 42. maddesi çerçevesinde idari para cezası verildi.
Başvurucular, verilen idari para cezasına itiraz etti. İtiraz dilekçelerinde, yasal bir siyasi partinin üyesi olduklarını ve partilerinin broşürlerini dağıtmaya çalıştıklarını, ancak daha önce broşür dağıtmadan polis memurlarının gelip kendilerini polis merkezi amirliğine götürdüklerini belirttiler. Her iki itirazı da Körfez Sulh Ceza Hakimliği kesin olarak reddetti.
Bunun üzerine, başvurucular, bildiri dağıtımının 5326 sayılı kanunda kabahatler arasında yer almadığını, aynı zamanda idari para cezasının sebebinin afiş asma olarak nitelendirildiğini, bu iki eylemin birbirinden farklı olduğunu ifade ederek Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulundu.
İhlal ve Tazminat Kararı
Anayasa Mahkemesi, başvurucuların ifade özgürlüklerinin ihlal edildiğine kanaat getirerek, her birine ayrı ayrı 30 bin lira manevi tazminat ödenmesine karar verdi. Kararın bir örneği, ifade özgürlüğü ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılması için Körfez Sulh Ceza Hakimliği'ne gönderilmesine de hükmedildi.
Yüksek Mahkeme, gerekçesinde 5326 sayılı kanunun “Afiş asma” başlıklı 42. maddesinin (1) fıkrasındaki hükme atıfta bulundu ve başvurucular hakkında idari para cezası uygulanmasını buna dayandırdı.
“Dosyada Afiş Asmaya İlişkin Bulgu Yok”
Başvurucuların afiş astıklarına dair herhangi bir bilgi ya da bulguya ulaşılmadığını belirten Anayasa Mahkemesi, şu ifadeleri kullandı:
“Eğer kanunda belirtilen yerlere ve belirtilen şekilde asılmış bir afiş veya ilan yoksa, kişilerin 5326 sayılı kanunun 42. maddesine göre cezalandırılmaları mümkün değildir. Başvurucuların afiş asma eylemi gerçekleştirdiği iddiası ortaya konulmaksızın, itiraz üzerine verilen hakimlik kararlarında, 5326 sayılı kanunun 42. maddesinde belirtilen kabahat için gereken unsurlar ile olayın nasıl gerçekleştiğine dair bir değerlendirme yapılmadan kesin red kararları verilmiştir. Bu durumda, başvurucuların ifade özgürlüğüne yapılan müdahalenin kanunen öngörülmediği sonucuna ulaşılmıştır. Anayasa'nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir. Manevi zararlar karşılığında, başvuruculara 30 bin lira manevi tazminat ödenmesine hükmedilmelidir.”
