Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, Ankara Gölbaşı'ndaki Vilayetler Evi'nde basın mensuplarıyla düzenlenen iftar programında bir araya geldi.
Özkaya, TBMM Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporuna dayanan Anayasa Mahkemesi ile AİHM (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi) kararlarının uygulanması ve mevcut mekanizmaların eksiklikleri hakkındaki bir soruya yanıt verdi:
– Anayasa Mahkemesi'ne ulaştırılan itiraza konu olan durum, Anayasa’da güvence altına alınan ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde de paylaşılan bir hakkı kapsıyorsa, yani anayasal bir sorun varsa, bu konu bireysel başvuru çerçevesinde değerlendirilebilir. Kısacası, eğer karardaki sorun anayasal nitelikteyse ve temel haklarla ilgiliyse, Anayasa Mahkemesi bu konuları bireysel başvuru yoluyla inceleyebilir. Ancak bunun temyiz incelemesi olarak nitelendirilmemesi lazım.
“AYM'NİN YORUMU BAĞLAYICI”
Tüm idari birimler ve yargı organları, kararlarını oluştururken Anayasa’ya bağlı kalmak zorundadır. Bu, hem yetki hem de görev yükümlülüğüdür. Burada önemli olan nokta, Anayasa’nın son yorum yetkisinin, ilgili maddenin ne anlama geldiğini belirleme yetkisinin Anayasa Mahkemesi'ne ait olduğudur. Dolayısıyla, bireysel başvuruya konu olan bir kararda önceki yargı organları tarafından yapılan yorumlar Anayasa Mahkemesi'nin yorumu ile çelişiyorsa, Anayasa Mahkemesi’nin yorumu geçerli olacaktır.
“HDP DAVASINDA SÜREÇ TAMAMLANMAK ÜZERE”
AYM Başkanı Özkaya, “Anayasa Mahkemesi, Halkların Demokratik Partisi (HDP) hakkında açılan kapatma davasıyla ilgili henüz bir karar vermedi. Davanın mevcut durumu nedir?” sorusuna şu şekilde yanıt verdi:
– Soruşturma ve kovuşturma aşamaları, Anayasa Mahkemesi tarafından takip edildi ve süreç şu anki aşamaya geldi. Teknik açıdan dosyada sona yaklaşılmış durumda. Yani, Anayasa Mahkemesi'nin esas incelemeye geçme durumu söz konusu. Çok fazla zaman geçmeden değerlendirme yapılması mümkün olacaktır.
“CAN ATALAY ŞU AN MİLLETVEKİLİ Mİ?”
Kadir Özkaya, “Anayasa Mahkemesi kararına göre Can Atalay şu anda milletvekili midir, değil midir?” sorusuna yanıt verdi:
– Anayasa Mahkemesi'nin Can Atalay ile ilgili verdiği üç karar bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi üyesi olarak bu kararlarda yargısal görüşlerimizi belirttik. Can Atalay'ın milletvekili sıfatıyla yargılanmasının özel süreçler gerektirdiğini ve Anayasa Mahkemesi'nin 14 ve 83. maddeleri çerçevesinde, milletvekili sıfatı sürdüğü sürece yargılamanın durması gerektiğini ifade eden iki kararda imzam var. Burası benim hukuksal görüşüm.
– Üçüncü karar ise karara yer olmadığına dair bir karardı. Burada, teknik nedenlerle Anayasa'nın 84 ve 85. maddelerindeki kuralları göz önünde bulundurarak Anayasa Mahkemesi'nin konunun esasını incelemeyi yapamayacağı şeklindeki kararın da aslında işin esasına ilişkin bir karar olduğunu düşündüğüm için karşı oy kullandım. Ancak Mahkememiz çoğunluğu, önceki iki ihlal kararı ile birlikte konuyu farklı bir şekilde ele alarak esasa girip karar verilmesine yer olmadığına dair bir karar verdi.
DEMİRTAŞ HAKKINDAKİ SORU: YETKİMİZ YOK
Başkan Özkaya, “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Selahattin Demirtaş'la ilgili ihlal kararı” hakkındaki bir soruya şu yanıtı verdi:
“Anayasa Mahkemesi olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin ihlal kararlarının yerine getirilmemesi üzerine yapılan başvurularda, konunun özünü inceliyoruz ve eğer gerçekten ihlal kararının gereğinin yerine getirilmediğini tespit edersek ihlal kararı veriyoruz. Ancak bizim, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin ihlal kararlarının uygulanmasını sağlama yetkimiz yok. Bu nedenle, bu durumların değerlendirilmesinin farklı yorumlara yol açabileceğini düşünüyorum. Bu sebeplerle, bu tür konularda kararlarımızla değerlendirme yapmanın daha isabetli olacağını düşünmekteyim.
