50 Milyon Sayaç Değiştirilecek

Türkiye, enerji kullanımını optimize etmek ve verimliliği artırmak adına geliştirdiği Milli Akıllı Sayaç Sistemleri (MASS) ile enerji sektöründeki dijitalleşme sürecini 1 Mart itibarıyla başlatıyor.

Yazılım, donanım ve iletişim altyapısıyla elektrik dağıtım sisteminin verilerini entegre bir şekilde yönetmeyi amaçlayan MASS projesi, akıllı şebeke dönüşümünü hedefliyor.

Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenen kurallar doğrultusunda elektrik dağıtım şirketlerinin uygulayacağı bu sistem, Türkiye genelinde kademeli olarak hayata geçiriliyor.

EPDK’dan alınan bilgilere göre, mevcut geleneksel sayaçların akıllı sayaçlara dönüştürülmesi sürecinde kaynakların verimli kullanılması temel alınıyor ve en düşük maliyetle en fazla sayacın dönüşümü için önceliklendirme yapılıyor.

Bu bağlamda, 10 yıllık muayene süresi dolmuş ve yıllık tüketimi 10 megavatsaatin üzerinde olan sayaçlar ile sayaç panosundaki 4 adet ve üzeri sayaç barındıran noktalar dönüşüm sürecinde öncelik verilecek gruplar arasında yer alıyor. Yeni binalarda da benzer şekilde, sayaç panosunda 4 adet ve üzeri sayaç bulunan durumlarda tüm sayaçların akıllı olması zorunlu tutuluyor.

Ayrıca, dağıtım şebekesinin izlenmesine yönelik belirlenen noktalardaki sayaçların da akıllı sayaçlarla değiştirilmesi öngörülüyor. Bu sayede enerji kesintileri ve şebeke gerilim kalitesinin daha etkin bir şekilde izlenmesi hedefleniyor. Mevcut sayaçların akıllı sayaçlarla değiştirilmesine yönelik işlemler, elektrik dağıtım şirketleri tarafından gerçekleştirilecek.

50 Milyonu Aşan Aboneleri Kapsayacak

Proje kapsamında Türkiye genelindeki 50 milyonun üzerinde elektrik abonesinin sayaçlarının aşamalı olarak akıllı hale getirilmesi planlanıyor.

İlk aşamada yeni abone bağlantılarında akıllı sayaçlar kullanılacak. Mevcut abonelerin sayaçları ise muayene süreleri doldukça değiştirilecek. Bir panodaki sayaçların %70’inin süresinin dolması halinde panodaki tüm sayaçlar akıllı sisteme geçirilecek.

Yıllık tüketimi 10 megavatsaatin üzerinde olan sanayi ve ticarethane abonelerinin sayaçlarının da 1 Ocak 2028'e kadar kademeli olarak değiştirilmesi planlanıyor.

2026 yılı sonuna kadar yaklaşık 6 milyon sayacın sisteme dahil edilmesi, 1 Ocak 2028 itibarıyla ise tüm sayaçların %100 yerli yazılım altyapısıyla akıllı sisteme geçirilmesi hedefleniyor.

“Hedefimiz Güçlü, Esnek ve Şeffaf Bir Elektrik Altyapısı”

EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, akıllı sayaç uygulamasının sadece teknik bir dönüşüm değil, aynı zamanda tüketici odaklı enerji yönetimi anlayışının bir parçası olduğunu ifade etti.

Yılmaz, dijitalleşme ile birlikte vatandaşların tüketim alışkanlıklarını takip ederek bilinçli bir şekilde yönetim imkanı bulacağını ve dağıtım şebekesinde hizmet kalitesinin belirgin şekilde artacağını belirtti.

“Akıllı sayaçların yaygınlaşması, kayıp-kaçakla mücadelede önemli katkı sağlayacaktır. Hedefimiz, güçlü, esnek ve şeffaf bir elektrik altyapısı oluşturmaktır. Bu dönüşüm Türkiye'nin enerji piyasasında dijitalleşme vizyonunu ileriye taşıyacaktır,” şeklinde ekledi.

– “Akıllı Sayaçlar İçin Tüketicilerden Bedel Alınmayacak”

Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Başkanı Barış Erdeniz, MASS kapsamındaki akıllı sayaçlar için tüketicilerden herhangi bir bedel talep edilmeyeceğini belirtti. Sayaçların maliyetinin tüketicilere yansıtılmaması, dönüşümün hızlanması açısından büyük önem taşıyor.

Erdeniz, akıllı sayaç dönüşümünün akıllı şebeke dönüşümünün önemli bir parçası olduğunu ve ülkenin enerji politikalarının uygulanmasını kolaylaştıracağını vurguladı. “Dağıtım 2.0 vizyonumuzla uyumlu olarak, elektrik dağıtım şebekesinin veriye dayalı yönetilmesini ve tüketicinin elektrik piyasası süreçlerine aktif katılımını sağlamak istiyoruz,” dedi.

Akıllı sayaç dönüşümünün tüketicilere önemli faydalar sağlayacağını belirten Erdeniz, anlık tüketim verisinin görünür hale gelmesiyle abonelerin kendi tüketim profillerini değiştirerek enerji tasarrufu ve verimlilik tedbirleri ile faturalarını azaltma imkanı bulacaklarını söyledi.

Anlık Veri Takibiyle Sistem Maliyetleri Azalacak

Herkesin kendi elektriğini üretme eğiliminin arttığını ifade eden Erdeniz, mevcut şebekelerin tek yönlü enerji akışına göre tasarlandığını ve çift yönlü akışa geçişin zaman alacağını belirtti.

“Bu süre zarfında dağıtım şirketleri gerekli yatırımları yapacak. Akıllı şebekeler de adım adım geliştirilecektir. Amaç, dağıtım şirketlerini sistem işletmecisi olarak yeniden konumlandırmak. Bu dönüşüm başarılı olduğunda, herkesin kendi elektriğini üretebilmesi için önemli bir aşama kaydedilmiş olacak,” diye konuştu.

Erdeniz, MASS ile anlık veri takibi sayesinde teknik ve teknik olmayan kayıpların daha hızlı teşhis edilip müdahale edilebileceğini vurgulayarak, “Teknik kayıplardaki iyileşmeler, dürüst abonelerin faturalarına dolaylı bir şekilde yansıyacak. Ayrıca arıza ve kalite sorunlarına daha hızlı müdahale kapasitesi artacak,” şeklinde ekledi. Türkiye ölçeğinde kayıp-kaçakta sağlanacak en küçük iyileşme bile yıllık teravatsaat düzeyinde enerji tasarrufuna karşılık gelir ve bu durum geniş bir alanda milyarlarca liralık maliyet avantajı sağlayabilir.