Fiyat Farkı 3 Katını Aştı: Çiftçide 12 Lira, Markette 40 Lira

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, şubat ayında markette izlenen 41 üründen 28'inde fiyat artışı, 13'ünde ise fiyat düşüşü yaşandığını açıkladı.

Bayraktar, şubat ayına ilişkin üretici ve market fiyatları ile girdi maliyetlerindeki değişikliklere dair yazılı bir açıklama yaptı.

Üretici ve market fiyatları arasındaki en büyük farkın yüzde 229,7 ile karnabaharda görüldüğünü belirten Bayraktar, bu ürünü yüzde 226,7 ile marul, yüzde 223 ile kuru soğan ve yüzde 218,7 ile pırasanın takip ettiğini aktardı. Karnabahar ve marulun 3,3 kat, kuru soğan ve pırasanın ise 3,2 kat fazlaya satıldığını kaydetti.

Üreticide 12 lira 36 kuruş olan karnabaharın markette 40 lira 75 kuruşa satıldığını belirten Bayraktar, 16 lira 29 kuruş olan marulun markette 53 lira 20 kuruşa ulaştığını bildirdi. Üreticide 4 lira olan kuru soğanın markette 12 lira 92 kuruş, 16 lira 18 kuruş olan pırasanın ise 51 lira 58 kuruş seviyesinden tüketiciye sunulduğunu ifade etti.

Zam Şampiyonu Marul

Şubatta markette fiyatı en çok artan ürünün yüzde 50,3 ile marul olduğunu belirten Bayraktar, marulu yüzde 34,2 ile sivri biber, yüzde 29,9 ile salatalık, yüzde 18,4 ile kabak ve yüzde 16,3 ile limonun takip ettiğini aktardı.

Aynı dönemde markette fiyatı en fazla düşen ürünün yüzde 14,2 ile yeşil soğan olduğunu kaydeden Bayraktar, yeşil soğanı yüzde 11,9 ile domates, yüzde 11,7 ile kuru üzüm, yüzde 10,4 ile yeşil mercimek ve yüzde 9,8 ile zeytinyağının izlediğini ifade etti.

Üretici fiyatlarına dair değerlendirmede bulunan Bayraktar, şubatta 33 üründen 18'inde fiyat artışı, 7'sinde fiyat düşüşü ve 8 üründe ise fiyat değişimi yaşandığını bildirdi.

Üreticide en yüksek fiyat düşüşü yüzde 29 ile karnabaharda gerçekleşirken, bu ürünü yüzde 27,3 ile kuru soğan, yüzde 12,8 ile domates, yüzde 9,1 ile fındık ve yüzde 8,2 ile patatesin takip ettiğini aktardı.

Marulda en yüksek fiyat artışının ise yüzde 49,9 ile görüldüğünü vurgulayan Bayraktar, marulu yüzde 39,5 ile sivri biber, yüzde 37,8 ile patlıcan, yüzde 36,3 ile salatalık ve yüzde 31,9 ile maydanozun takip ettiğini belirtti.

Fiyatlardaki Değişim Sebepleri

Güz dönemi seralarda yapılan salatalık, patlıcan ve sivri biber üretiminin, bahar döneminde domates üretimine yöneldiklerini aktaran Bayraktar, domatesteki arz artışının üretici fiyatları üzerinde düşürücü etki yarattığını belirtti. Salatalık, patlıcan ve sivri biberdeki arz düşüşünün ise fiyat artışlarına yol açtığını kaydetti. Karnabahar fiyatlarındaki düşüşün, talepteki azalmadan kaynaklandığını belirten Bayraktar, “Kuru soğandaki fiyat düşüşü ise yüksek rekolte ve artan sıcaklıkların yol açtığı depolama sorunlarından kaynaklandı. Üreticilerimiz, ürün kaybını önlemek amacıyla soğanı düşük fiyatla piyasaya sunmak zorunda kaldı.” değerlendirmesini yaptı.

Ayrıca bazı bölgelerde aşırı yağışların hasadı etkilemesi nedeniyle marulda arz azalması yaşandığını ve bu durumun üreticide marul fiyatlarını yukarı çektiğini söyledi.

Maliyetler Artıyor

Ziraat odaları aracılığıyla girdi piyasalarından alınan verilere göre şubatta amonyum sülfat gübresinin yüzde 4,2, kompoze gübresinin yüzde 1,6, amonyum nitrat gübresinin yüzde 1,3, DAP gübresinin yüzde 0,5 arttığını belirten Bayraktar, şunları kaydetti:

“ÜRE gübresi ise yüzde 0,2 düştü. Geçen yılın şubat ayına göre, kompoze gübresi yüzde 38,5, üre gübresi yüzde 38,3, DAP gübresi yüzde 35,4, amonyum sülfat gübresi yüzde 33,3, amonyum nitrat gübresi yüzde 29,3 artış göstermiştir. Şubatta ocak ayına göre besi yemi fiyatı yüzde 2,8, süt yemi fiyatı ise yüzde 2,7 artarken, son bir yılda besi yemi yüzde 34,3, süt yemi yüzde 30,1 yükselmiştir.”

Bayraktar, elektrik fiyatlarının yıllık yüzde 12,8, tarım ilacı fiyatlarının yüzde 27,8 arttığını ve şubatta mazot fiyatının aylık yüzde 5,1, yıllık ise yüzde 26,1 yükseliş kaydettiğini sözlerine ekledi.