ABD’nin İran Operasyonunun Maliyeti Ne Kadar Olacak?

ABD’nin İsrail ile birlikte İran’a karşı başlattığı ve dördüncü gününe giren askeri operasyonunun mali boyutu netleşmeye başladı.

Penn Wharton Bütçe Modeli (PWBM) Direktörü Kent Smetters, operasyonun doğrudan bütçe maliyetinin 40 milyar ila 95 milyar dolar arasında değişebileceğini belirtmiştir. PWBM’nin baz senaryosuna göre, doğrudan askeri operasyonlar, mühimmat ve ekipman yenilemeleri dahil olmak üzere en olası maliyet yaklaşık 65 milyar dolardır.

Smetters, “Savaş iki aydan uzun sürerse bu rakam artar” uyarısında bulundu.

Toplam Ekonomik Etki 210 Milyar Dolara Kadar Çıkabilir

Doğrudan askeri harcamaların ötesinde, ABD ekonomisine yönelik daha geniş çaplı etkilerin de hesaba katılması gerekmektedir. Smetters, ticaret akışları, enerji piyasaları ve finansal koşullardaki bozulmaları içeren toplam ekonomik kaybın 50 milyar ile 210 milyar dolar arasında olabileceğini ifade etmiştir.

En olası senaryoda ekonomik etkinin yaklaşık 115 milyar dolar civarında olduğu belirtilirken, yukarı yönlü risklerin daha ağır bastığına dikkat çekilmiştir.

Tarife Maliyetleri Hesaplamaya Dahil Değil

Açıklanan rakamların, yönetimin IEEPA kapsamındaki gümrük tarifelerinden kaynaklanan 179 milyar dolarlık ayrı maliyeti içermediği ifade edilmiştir. Bu tutarın, Yüksek Mahkeme’nin tarifelerin hukuki durumuna ilişkin kararının ardından şirketlere veya vergi mükelleflerine iade edilmesi gerekebileceği belirtilmektedir.

28 Şubat’ta Başkan Donald Trump’ın onayıyla başlatılan Operation Epic Fury, İran’ın balistik füze altyapısı, deniz unsurları ve nükleer programını hedef almaktadır. İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ölümünün kısa süre sonra İran devlet medyası tarafından doğrulandığı belirtilmiştir.

Trump, operasyonu “yaklaşan nükleer tehdit” karşısında zorunlu bir adım olarak tanımlarken, diplomatik seçeneklerin tükendiğini savunmuştur. Beyaz Saray saldırıları “hassas ve ezici” olarak nitelendirmiştir.

Savaş Uzarsa Maliyet Katlanabilir

Operasyonun üçüncü gününde en az dört ABD askerinin hayatını kaybettiği bildirilmiştir. Trump, operasyonun “dört ila beş hafta” sürebileceğini belirtirken, kara birliklerinin konuşlandırılmasını da dışlamamıştır.

Uzmanlara göre çatışmanın uzaması halinde maliyetler keskin biçimde artabilir. Daha operasyon başlamadan önce, bölgeye yapılan askeri yığınak hareketinin yaklaşık 630 milyon dolara mal olduğu ifade edilmiştir. Bu harcamanın büyük bölümünü Orta Doğu’ya sevk edilen donanma gemileri ve uçaklar oluşturmuştur.

Siyasi Tartışma Büyüyor

Reuters/Ipsos tarafından yapılan ankete göre Amerikalıların yalnızca dörtte biri İran’a yönelik saldırıları desteklemektedir. Cumhuriyetçi seçmenler arasında da askeri gücün kullanımı konusunda çekinceler olduğu bildirilmektedir.

Artan bütçe açığı ve federal borç tartışmaları sürerken, operasyonun ekonomik maliyeti Kongre’de daha yoğun bir siyasi tartışmaya zemin hazırlayabilir.

Smetters, savaş maliyetlerinin değerlendirilmesinde alternatif senaryoların da dikkate alınması gerektiğini belirtmiştir. “Eğer İran gerçekten nükleer silah geliştirmiş olsaydı, gelecekte askeri harcamalar ve şehirlerin onarımı için çok daha büyük bedeller ödenebilirdi” değerlendirmesini yapmıştır.