İran ile ABD – İsrail arasında tırmanan çatışmalar, Körfez Arap ülkelerini zor bir tercihle karşı karşıya bıraktı.
Saldırıya uğrayan İran, zengin Körfez ülkelerinde sadece ABD üslerini değil kritik altyapı tesislerini de hedef alan saldırılar düzenliyor.
Uzmanlara göre bölge ülkelerinin elinde iki seçenek var: Ya ABD Başkanı Donald Trump’ı savaşı hızla sona erdirmeye zorlayacak ya da İran’a karşı daha sert ve kapsamlı bir askeri operasyon için Washington’a destek verecekler.
BİRÇOK ÜLKEDE KAOS
Katar Hava Kuvvetleri’nin pazartesi günü iki İran Sukhoi Su-24 savaş uçağını ve yedi füzeyi düşürdüğü açıklandı. İran saldırısı sonrası Katar’daki bir doğalgaz tesisinin geçici olarak kapatılması, Avrupa’da gaz fiyatlarının yüzde 50’ye varan artış göstermesine yol açtı.
İran’ın hafta sonu ABD üslerine yönelik saldırıları, pazartesi günü sivil ve enerji altyapılarını da hedef almaya başladı. İran’a ait insansız hava araçlarının Suudi Arabistan ’ın en büyük rafinerisini hedef aldığı ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) bir veri merkezine saldırı girişiminde bulunduğu bildirildi.
KÖRFEZ'İN İKİLEMİ
Çatışmalar öncesinde Suudi Arabistan ve BAE, İran ile ilişkilerde yumuşama sürecine girmiş ve Washington’a askeri müdahaleden kaçınılması yönünde lobi yapmıştı. Bu çabalara Katar ve Umman da arabuluculuk girişimleriyle destek vermişti.
Ancak şimdi bölge ülkeleri, İran rejiminin saldırılardan güçlenerek çıkması ihtimalinden endişe ediyor. Bazı Körfez analistlerine göre askeri operasyon ya İran liderliğini devirmeli ya da hiç yapılmamalıydı.
Bahreynli analist Mehdi Gulum, Körfez için iki seçenek olduğunu belirtiyor: ABD’yi İran’ın askeri kapasitesini felç edecek şekilde daha sert müdahaleye zorlamak ya da diplomatik çözüm aramak.
Suudi Arabistan’a yakın analist Ali Şihabi ise İran’ın 2019’da Suudi petrol üretiminin yarısını durduran büyük çaplı saldırısına benzer koordineli bir hamle olması halinde Riyad’ın sert karşılık vereceğini söyledi.
Şihabi, böyle bir senaryoda Suudi Veliaht Prensi’nin İran’ın önemli petrol ihracat noktalarından Harg Adası’nı hedef alabileceğini ifade etti.
EKONOMİK RİSK BÜYÜK
Körfez ülkelerinin savunma sistemleri şu ana kadar İran’a ait çok sayıda füze ve İHA’yı engelledi. Ancak savaşın uzaması enerji ihracatı, ticaret ve turizme dayalı ekonomiler için ciddi risk oluşturuyor.
Şimdi Körfez ülkeleri, ABD’ye hava sahası ve üslerini daha geniş kapsamlı operasyonlar için açma ya da doğrudan çatışmaya katılma seçeneklerini değerlendiriyor.
BAE Devlet Bakanı Reem Al Hashimi, Amerikan medyasına yaptığı açıklamada “Bunun bu noktaya gelmesini ummuyoruz. Ancak hukuksuz ve gerekçesiz saldırıların hedefi olmaya da sessiz kalmayacağız” dedi.
