İran’ın geliştirdiği ve Ukrayna savaşında da kullanılan Şadid 136 tipi insansız hava araçları, savaşın patlak vermesinin ardından Dubai ve Katar'da gökdelenler ve lüks oteller üzerinde büyük paniğe yol açtı.
Uzmanlara göre bölge ülkeleri, ucuz kamikaze dronelara karşı milyonlarca dolarlık füzeleri kullanmak zorunda kaldıkları bir “yıpratma savaşı” riskiyle karşı karşıya.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik bombardımanının ardından Tahran’ın karşı saldırıları sürerken, başta Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) olmak üzere Körfez monarşilerinin savunma kapasitesi tartışma yarattı.
BAE Savunma Bakanlığı Sözcüsü Abdül Nasır el-Humeydi, ülkenin “en yüksek alarm seviyesinde” olduğunu belirterek, hava savunma sistemlerinin “sürenin uzunluğundan bağımsız olarak” ülkeyi koruyabileceğini söyledi.
Resmi verilere göre BAE savunma sistemleri, ülkeye fırlatılan 186 füzeden 172’sini ve 812 Şadid İHA’sından 755’ini düşürdü.
'STOKLAR TÜKENEBİLİR' İDDİASI
ABD merkezli Bloomberg’in, Katar ve BAE’nin önleme füzesi stoklarının bir hafta içinde tükenebileceğine ilişkin haberine iki ülke de sert tepki gösterdi. Katar, ajansa karşı dava açabileceğini dahi ima etti.
Körfez ülkeleri, envanterlerinde kaç adet önleme füzesi kaldığını açıklamıyor. Bu bilgi, İran’ın savunma sistemlerini yıpratma stratejisi açısından kritik görülüyor.
Şadid İHA'larının birim maliyetinin yaklaşık 80 bin dolar olduğu belirtiliyor. Buna karşılık ABD yapımı MIM-104 Patriot ve THAAD (Yüksek İrtifa Alan Savunma Sistemi) gibi sistemlerin kullandığı önleme füzeleri milyonlarca dolara mal oluyor ve üretimleri sınırlı.
Lockheed Martin, Patriot sistemleri için yılda yaklaşık 600 adet üretim yapıyor. Bu üretim hem ABD’yi hem de dünya genelindeki müttefikleri kapsıyor.
Bölgedeki bir kaynağa göre savaşın sonucu, “ABD, İsrail ve Körfez ülkelerinin önleme füzeleri mi yoksa İran’ın İHA ve füze stokları mı önce tükenir?” sorusuna bağlı olacak.
İRAN'IN ELİNDE BİNLERCE FÜZE VE İHA VAR
ABD ve İsrail, İran’ın elinde binlerce füze ve binlerce Shahed İHA bulunduğunu tahmin ediyor. İran, bu sistemleri Rusya ile birlikte Ukrayna savaşı sırasında geliştirdi ve sahada test etti.
İran'ın Kuveyt’te altı ABD askerinin hayatını kaybettiği saldırı ve Riyad’daki ABD Büyükelçiliği’nde hasara yol açan bazı isabetli saldırıları Şadid ile gerçekleştirildiği bildirildi.
Çatışmalar, Körfez ekonomilerini de zorluyor. Dubai’de turizm, kentin gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 30’unu oluşturuyor ve savaş nedeniyle sektörde ciddi durgunluk yaşanıyor.
Suudi Arabistan’ın 2030’a kadar 70 milyar dolar doğrudan yabancı yatırım çekme hedefinin de risk altına girdiği belirtiliyor.
Buna karşın bazı finans çevreleri, Körfez ülkelerinin geçmişte 2008 küresel finans krizini ve bölgesel jeopolitik şokları atlattığını hatırlatarak, savaşın kısa vadeli bir “ekonomik sarsıntı” olarak kalabileceğini savunuyor.
Uzmanlara göre asıl belirleyici unsur savaşın süresi ve nasıl sona ereceği olacak. Bölgedeki bir kaynak, “Eğer geride çok öfkeli bir İran ve istikrarsız bir bölge kalırsa, kimse sonucu öngöremez” değerlendirmesinde bulundu.
