İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Vakıflar Genel Müdürlüğü arasında Egemenlik Evi, Meslek Fabrikası ve Gasilhane binası gibi taşınmazların mülkiyetine ilişkin yaşanan tartışma yeni belgelerle farklı bir boyuta taşındı.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, konuya ilişkin yaptığı açıklamada söz konusu yapıların Vakıflar tarafından yapılmadığını belirterek, geçmişe ait belgelerin bunu ortaya koyduğunu ifade etti.
Başkan Tugay, konuyla ilgili açıklamasında, “Belgesi ve ispatıyla bu binalar Vakıflar tarafından yapılmamış. Ücreti ödenmiş, kamulaştırmalar yapılmış, altında Atatürk ve İsmet İnönü’nün imzaları bulunan belgeler ortaya çıktı. Yeni belgeler de mevcut” dedi.
1926 TARİHLİ ATATÜRK İMZALI KARARNAME
Tugay’ın paylaştığı belgelerden ilkinin, Meslek Fabrikası’nın belediye mülkiyetine geçişiyle ilgili 1926 yılında Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün imzaladığı kararname olduğu belirtildi.
Başkan Tugay’ın kamuoyuna duyurduğu yeni belge ise 1887 yılında yayımlanan bir gazete ilanı oldu. Dönemin Hizmet Gazetesi’nde yayımlanan bu resmi ihale ilanının, Egemenlik Evi’nin mülkiyetiyle ilgili tartışmaları sona erdirecek nitelikte olduğu ifade edildi.
1887 TARİHLİ İHALE İLANI ORTAYA ÇIKTI
19 Eylül 1303 (1 Ekim 1887) tarihli ilanda, Hisar Camii civarında Ok Kalesi mevkiinde bulunan belediyeye ait arsa üzerine Birinci Belediye Dairesi binasının inşa edileceğinin açıkça belirtildiği aktarıldı.
Belgeye göre, ilk ihalede talip çıkmaması üzerine belediye meclisinin denetiminde inşaata başlanırken, temeller yerden yaklaşık bir arşın yükseltildikten sonra binanın tamamlanması için yeniden ihale ilanına çıkıldı.
İlan metninde şu ifadeler yer aldı:
“İzmir’de Hisar Camii Şerifi kurbunda Ok Kal’ası nam mahallde kâin birinci daire-i belediyenin tasarrufunda olan arsa üzerine müceddeden inşası mukarrer olan birinci belediye dairesi ebniyesinin… maktûan talibine ihale olunmak üzere… gazetelerle ilan edilmiş olduğu halde hiçbir talibi zuhur etmediğinden… meclis-i belediye heyetinin taht-ı nezaretinde olarak inşasına mübaşeret olunarak temelleri dahi zeminden bir arşun kadar kesb-i irtifa etmiş olan ebniyenin… ikmal inşaatı maktûan talibine ihale olunmak üzere bu kere dahi münakasaya konulmuştur.”
Belgede yer alan ifadelerin günümüz Türkçesiyle karşılığında ise şu açıklama yer aldı:
“İzmir’de, Hisar Camii civarında, Ok Kalesi denilen mahalde bulunan ve Birinci Belediye Dairesi’nin tasarrufunda olan arsa üzerine yeniden yapılması kararlaştırılan Birinci Belediye Dairesi binasının, düzenlenmiş harita (proje) ve şartnamesi gereğince, anahtar teslim (maktû bedel) usulüyle ihaleye çıkarıldığı; daha önce açık artırma ve eksiltme yoluyla ihaleye konulup gazetelerde de ilan edildiği halde hiçbir talip çıkmadığından, belediye meclisi heyetinin denetimi altında inşaata başlanmış ve temelleri de yerden bir arşın kadar yükseltilmiştir. Söz konusu binanın, mevcut harita ve şartnameye uygun olarak inşaatının tamamlanması için bu kez yeniden maktû bedel üzerinden ihaleye çıkarıldığı ilan olunur. İstekli olanların, ilan tarihinden itibaren otuz bir gün içinde kefilleriyle birlikte Birinci Belediye Dairesi’ne başvurmaları gerekmektedir.”
Ortaya çıkan 1887 tarihli resmi ihale ilanının, Egemenlik Evi’nin belediyeye ait bir arsa üzerine belediye tarafından inşa edildiğini gösteren tarihsel bir belge olduğu ve Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün mülkiyet iddialarıyla ilgili tartışmalara yeni bir boyut kazandırdığı değerlendiriliyor.
