Harakiri Yapma Eşiğine Geldik

ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES

Türkiye, altın ve mücevherat sektöründe en zor dönemlerinden birini yaşıyor. Önceleri dünya pazarında en büyük paya sahip ilk üç ihracatçı sektörden biri olan altın mücevherat, bu yıl ilk on içinde bile yer alamayacak.

Sektör, 20 yıllık birikimini yalnızca iki yılda kaybederken, istihdamın yüzde 25'ini yitirdi ve yurt dışında faaliyet gösteren firma sayısı 200’ü aştı. Takı Üreticileri ve İhracatçıları Derneği (TÜİD) Başkanı Mustafa Kamar, “2023 yılından bu yana uygulanan kotalar, Dahilde İşleme Rejimi (DİR) ve yüzde 3 döviz dönüşüm desteği gibi alanlarda suistimallerin cezası hiçbir sorumluluğumuz olmamasına rağmen bize kesiliyor. Bu konulardaki suiistimalleri devlet dahil herkes biliyor. Artık doğrudan Cumhurbaşkanımıza sesleniyoruz. Önlem alınmazsa harakiri yapacak noktadayız” ifadelerini kullandı.

15 BİN KİŞİ İŞSİZ KALDI

Kamar, Kuyumcukent’te düzenlediği toplantıda bazı firmaların üretimlerini Çin, Dubai ve Malezya gibi ülkelere kaydırdığını belirtti. “20-25 firma Dubai’ye geçti. Dükkanlar boş, atölyelerin çoğu 15 gün çalışıyor, 15 gün tatil yapıyor. Son iki yılda kapanan mücevher üreticisi ve ihracatçısının sayısı 200’ü geçti, yaklaşık 15 bin kişi işsiz kaldı. Sektörde 40 bin çalışan 6 bin firma bulunuyor. Her yerde işçi işten çıkarılıyor. Yıl sonunda durum daha da kötüleşecek” diye ekledi. Kamar, altının kilogramının yurtdışında 130 bin dolar olduğunu, Türkiye’de ise 140 bin dolardan satıldığını belirterek, “Pahalı ülke algımız, turist satışlarını olumsuz etkilediği gibi sosyal medyada ‘Altın getir, Türkiye’de sat, tatilini bedavaya getir. 100 gram altın getir, bin dolar kazan’ gibi söylemler dolaşıyor” şeklinde konuştu.

Devlet Duruma El Atmalı

Mustafa Kamar, DİR’in suiistimal edildiğini ve DİR kapsamındaki 6 ton altının ülkeye giriş yaptığını, eylül ayı itibarıyla bunun 14 tonu aştığını kaydetti. Kamar, “Eylülde bu altınları kimlerin getirdiğine bakılmalı. Yüzde 3 döviz desteği almak amacıyla hayali ihracatlar yapıldı. 2023’te kota sonrasında kuruluşu yapılan firmalara dikkat edilmeli. Aniden ithalata başladılar. Sektördeki mevzuatları suiistimal edenleri devlet biliyor. 2023’te kurulmuş firmaların üzerine gidilmeli. Sadece onlar kazanç sağlıyor. En fazla ihracat yapan 10 mücevherci firmaya baktığınızda yalnızca 3 tanesi gerçek ihracatçı. Diğerleri altın alıp götüren firmalar. Bu 10 kişi nedeniyle sektör yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Kimse ses çıkarmazsa bu sektör kaybolup gidecek” dedi. Kamar, kuyumcuların altına ulaşamadığını ve gümrüklerde adeta köpek muamelesi gördüklerini aktardı.

NE İSTİYORLAR?

– Sistem fabrika ayarlarına döndürülmeli ve altına dayalı enflasyon muhasebesine geçilmeli.

– Stok affı çıkartılmalı.

– Altın ithalatında kota kaldırılarak mevzuat eski haline getirilmelidir.

– Firmalar, ihraç ettikleri kadar altını serbest bir şekilde ithal edebilmelidir.

– Merkez Bankası’nın altın ithalatı ayrı bir başlık altında belirtilmelidir.

– Problemin esas kaynağı olan bireysel yatırım amaçlı ürünlerle ilgili çözüm üretilmelidir.

– Kapasite kullanımı sıkı bir şekilde denetlenmelidir.

– Mevzuatı suistimal edenler ağır yaptırımlarla karşılaşmalıdır.