Dolarda 4 Ay Sonra İlk

Orta Doğu'da artan jeopolitik gerilimlerin petrol fiyatlarında oluşturduğu yukarı yönlü baskının enflasyon görünümü ve merkez bankalarının para politikaları üzerindeki olası zincirleme etkisiyle dolar diğer para birimleri karşısında değer kazanırken, dolar endeksi 25 Kasım 2025'ten bu yana ilk kez 100 seviyesini aştı.

ABD dolarının Euro, İsviçre frangı, Japon yeni, Kanada doları, İngiliz sterlini ve İsveç kronu karşısındaki değerini ölçmek için kullanılan dolar endeksi, Orta Doğu'da süregelen jeopolitik gerginliklerin enerji arzına ilişkin endişeleri artırması ve bu durumun enflasyon riskleriyle beraber merkez bankalarının politika adımlarında daha temkinli davranabileceği beklentilerini güçlendirmesiyle yükseldi.

Dolardaki değerlenme, yatırımcıların ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ile İran'dan gelen misillemelerin yarattığı jeopolitik riskler nedeniyle dolar varlıklarına yöneldiğine ve bunun dolar endeksinde yukarı yönlü harekete yol açtığına işaret ediyor.

Savaş ve Petrol Etkisi

Orta Doğu'da süregelen jeopolitik gerilimler, enerji piyasalarında arz güvenliğine ilişkin endişeleri artırarak petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskının sürmesine neden olurken, enerji maliyetlerindeki bu yükseliş, küresel ölçekte enflasyonu hızlanma riskleriyle karşı karşıya bırakıyor.

Söz konusu gelişmeler merkez bankalarının para politikasında temkinli ve sıkı duruşunu koruyacağına yönelik beklentileri kuvvetlendirirken, jeopolitik risk kaynaklı enerji fiyatı artışları, varlık fiyatlamaları üzerinde dolaylı ancak güçlü bir etki yaratmaya devam ediyor.

Piyasalarda ABD Merkez Bankası (Fed) ile ilgili faiz indirimi beklentileri zayıfladı. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in yılın ilk faiz indirimini temmuz toplantısında yapacağı beklentileri ötelenirken, yıl genelinde ise daha önce 2 olan gevşeme adımı beklentisi 1'e düştü.

Bu gelişmelerle 25 Kasım 2025'ten bu yana ilk defa 100 seviyesinin üzerine çıkan dolar endeksi, 100,3 seviyesine kadar yükseldi. Endeks, yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 2 değer kazandı.

Bununla birlikte Euro/dolar paritesi 1,1433'le Ağustos 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi görürken, dolar/İsviçre frangı paritesi 0,7895 ile 23 Ocak 2026'dan, dolar/yen paritesi 159,68 ile Temmuz 2024'ten bu yana en yüksek seviyeyi test etti.

“Yatırımcı Dolar Tutmayı Tercih Ediyor”

İstanbul Bilgi Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, AA muhabirine, dünyada risk algısının çok yükseldiğini belirterek, doların dünyanın en büyük rezerv parası olmasının yanı sıra dünya ticaretinde ve yatırımlarında yüzde 57-58 payının olmasının güvenli liman statüsünü devam ettirdiğini söyledi.

Doların ticaret ve yatırımdaki payının bir miktar azaldığını ancak hala en büyük paya sahip konumda bulunduğunu bildiren Aslanoğlu, “Dünyada ABD dahil herkesi etkileyebilecek son derece sıkıntılı ekonomik tablolar oluşabilir. Yatırımcı dolar tutmayı tercih ediyor çünkü dünyanın her yerinde dolarla bir şey alabilir, yatırım yapabilir. O açıdan dolara yönelmenin ana nedeni en geçerli, en çok kullanılan para olması.” dedi.

Aslanoğlu, diğer taraftan Japonya'nın yeni Başbakan Takaiçi Sanae yönetiminde daha genişletici politikalara gitme isteği, Euro Bölgesi'nde faizlerin düşük olması gibi etmenleri doların rakipleri arasında sıyrılmasına yol açabilecek başka faktörler olarak sıraladı.

Son olarak dünyada altının da güvenli bir liman olarak öne çıktığını kaydeden Aslanoğlu, “Herkese yetecek kadar altın yok ama herkese yetecek kadar doları ABD basıp sağlayabilir. Ana nedenlerden birisi de bu diye düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.

Trump'ın İsteğinin Tersi Oluyor

Societe Generale FX Strateji Başkanı Kit Juckes de dolar endeksinin Orta Doğu'daki olaylardan kaynaklanan artan jeopolitik gerilimler ve yükselen enerji fiyatlarına tepki olarak geçen kasım ayından bu yana ilk kez 100'ün üzerine çıktığını belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın daha zayıf bir doları ve daha düşük faiz oranlarını tercih ettiğini açıkça söylediğini ifade eden Juckes, “Ancak ABD ekonomisinin dirençli olduğunu kanıtladı. ABD, artık önemli bir petrol üreticisi ve doların rezerv para birimi statüsü belirsizlik zamanlarında bu para birimini desteklemeye devam ediyor.” dedi.

Juckes, “ABD ekonomisinde önemli bir yavaşlama ve petrol fiyatlarındaki yükselişin tersine dönmesi gibi bir durum yaşanmadığı sürece, doların bu yıl boyunca ve 2027'ye kadar yükselmeye devam etmesini bekliyoruz.” şeklinde konuştu.

Londra merkezli Ballinger Group FX Piyasalar Analisti Kyle Chapman ise “ABD ve Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) satış baskısını hafifletme çabalarına rağmen ham petrolün 100 dolar civarında seyretmeye devam etmesiyle dolar endeksi, kasım ortasından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.” değerlendirmesini yaptı.