Petrol devlerinden Trump yönetimine uyarı: Enerji krizi derinleşebilir

ABD’li petrol şirketlerinin üst düzey yöneticileri, İran ile yaşanan savaşın küresel enerji piyasasında yarattığı krizin önümüzdeki dönemde daha da ağırlaşabileceği uyarısında bulundu.

Wall Street Journal'da yer alan habere göre Exxon Mobil, Chevron ve ConocoPhillips’in CEO’ları, son günlerde Beyaz Saray’da yapılan toplantılarda Trump yönetimine Hürmüz Boğazı’ndan geçen enerji akışındaki kesintilerin küresel piyasalarda ciddi dalgalanmalara yol açabileceğini söyledi.

Yetkililere göre Exxon Mobil CEO’su Darren Woods, petrol fiyatlarının spekülatif alımlarla mevcut yüksek seviyelerin de üzerine çıkabileceğini ve rafine ürünlerde arz sıkıntısı yaşanabileceğini ifade etti. Chevron CEO’su Mike Wirth ve ConocoPhillips CEO’su Ryan Lance de enerji akışındaki aksamanın boyutuna ilişkin benzer endişeleri dile getirdi.

ABD’de petrol fiyatları söz konusu görüşmelerin yapıldığı çarşamba günü varil başına 87 dolar seviyesindeyken cuma günü 99 dolara kadar yükseldi. ABD Başkanı Donald Trump ise çarşamba günkü toplantıya katılmadı.

HÜKÜMETTEN FİYATLARI DÜŞÜRME HAMLELERİ

Beyaz Saray enerji fiyatlarını düşürmek amacıyla çeşitli adımlar üzerinde çalışıyor. Bu kapsamda Rus petrolüne yönelik yaptırımların daha da gevşetilmesi, acil enerji rezervlerinden büyük çaplı bir petrol salımı yapılması ve ABD limanları arasında ham petrol taşınmasını sınırlayan yasanın geçici olarak askıya alınması gibi seçenekler değerlendiriliyor.

Yetkililer ayrıca Venezuela ile ABD arasındaki petrol akışının artırılmasının da gündemde olduğunu belirtti.

İçişleri Bakanı Doug Burgum yönetimin enerji şirketleriyle birlikte küresel enerji piyasasını istikrara kavuşturmak için “gece gündüz çalıştığını” söyledi. Enerji Bakanlığı Sözcüsü Ben Dietderich de yönetimin enerji arzındaki kesintileri en aza indirmek için adımlar atmaya devam edeceğini ifade etti.

KRİZİN ANAHTARI HÜRMÜZ BOĞAZI

Petrol sektörü temsilcileri ise mevcut seçeneklerin krizi sınırlamada yetersiz kalabileceği görüşünde. Sektör yöneticilerine göre en kritik çözüm Hürmüz Boğazı’nın yeniden güvenli şekilde açılması.

Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yaklaşık beşte biri bu dar su yolundan geçiyor. Boğazın kapalı kalmasının küresel enerji piyasalarında uzun süreli baskı yaratabileceği belirtiliyor.

Teksas merkezli petrol üreticisi Elevation Resources’ın CEO’su Steven Pruett, “Dünya 120 dolarlık petrol fiyatına ihtiyaç duymuyor. Bu seviyeler ekonomik yıkıma yol açabilir” dedi.

Üst düzey bir ABD yetkilisi ise petrol fiyatlarının yükselmeye devam edebileceğini kabul ederek yönetimin kısa vadede yapabileceklerinin sınırlı olduğunu söyledi. Pentagon’un boğazın yeniden açılması için seçenekler sunduğu ve bunun aylar değil haftalar içinde gerçekleşmesinin hedeflendiği ifade edildi.

PİYASALARDA BELİRSİZLİK VE VOLATİLİTE

İran’ın Hürmüz Boğazı çevresindeki gemilere yönelik saldırılarının arttığı belirtilirken ABD petrol göstergesi şu anda varil başına yaklaşık 99 dolar seviyesinde işlem görüyor.

ABD’nin Rusya’ya yönelik yaptırımları gevşetmesi ve yaklaşık 400 milyon varillik tarihin en büyük acil petrol rezervi salımını açıklaması da fiyatlardaki yükselişi durdurmaya yetmedi.

Chevron CEO’su Mike Wirth, piyasadaki durumu değerlendirirken “Piyasalar son derece rahatsız, belirsiz, oynak ve öngörülemez” ifadelerini kullandı.

Bazı petrol yöneticileri yüksek fiyatların kısa vadede şirket kârlarını artırabileceğini ancak uzun vadede hem sektör hem de küresel ekonomi için risk oluşturabileceğini belirtiyor.

TRUMP: “PETROL FİYATLARI YÜKSELİNCE ABD KAZANIYOR”

ABD Başkanı Donald Trump ise enerji fiyatlarına ilişkin endişeleri küçümseyen bir açıklama yaptı. Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda ABD’nin dünyanın en büyük petrol üreticisi olduğunu belirterek “Petrol fiyatları yükseldiğinde çok para kazanıyoruz” dedi.

Son on yılda ABD petrol sektörü, geçmişte sık sık yaşanan fiyat patlaması ve çöküşü döngüsünü kırmaya çalışıyor. Ancak petrol fiyatlarının 100 doların üzerine çıkması kısa vadede üreticilere fayda sağlasa da uzun vadede tüketimi azaltarak talepte sert düşüşe yol açabiliyor.

Bu durum üreticileri üretimi kısmaya, maliyetleri düşürmeye ve çalışan sayısını azaltmaya zorlayabiliyor.

VENEZUELA SEÇENEĞİ MASADA

Trump yönetimi ayrıca Venezuela’nın petrol üretimini artırma seçeneğini de değerlendiriyor.

Son haftalarda ABD yetkililerinin Exxon ve ConocoPhillips ile Venezuela’daki eski petrol sahalarına yeniden yatırım yapılması konusunda görüşmeler gerçekleştirdiği belirtildi.

Trump, ocak ayında Nicolás Maduro’nun yakalanmasına yönelik operasyonun ardından petrol yöneticilerini Beyaz Saray’da ağırlamış ve Venezuela’da üretimin artırılması konusunu gündeme getirmişti. Ancak şirket yöneticileri milyarlarca dolarlık yatırımlar konusunda başlangıçta temkinli yaklaşmıştı.

ABD’li yetkililere göre Venezuela petrolü, Batı Yarımküre’deki yakıt tedarik zincirlerini güçlendirmek için kullanılabilir.

Chevron hâlihazırda Venezuela’da faaliyet gösteren tek büyük ABD petrol şirketi konumunda bulunuyor ve ülkedeki üretimin rekor seviyelere ulaştığını, daha da artırmayı hedeflediğini belirtiyor. Exxon ve ConocoPhillips ise 2007’de Hugo Chávez yönetiminin varlıklarını kamulaştırmasının ardından ülkeden çekilmişti.

Her iki şirket de Venezuela’dan alacaklı oldukları milyarlarca doları geri almak için hukuki süreçlerini sürdürüyor.