Faize iki ayda 640 milyar gitti

İLKAY AKKAYA / NEFES

BÜTÇE yine faiz ödemelerine çalışıyor. Yatırıma veya sosyal hizmetlere ayrılması beklenen kaynakların önemli bir kısmı doğrudan faiz ödemelerine akıyor. Yılın ilk iki ayında faize ödemeleri yüzde 111.5 artarak 640 milyar TL’yi aştı. Şubat ayında bütçeden faize yaklaşık 183.6 milyar TL gitti. Ocak ayında faiz ödemeleri 456.4 milyar lira olmuştu. Hazine ve Maliye Bakanlığı, şubat ayı merkezi yönetim bütçe gerçekleşmelerini dün açıkladı. Buna göre Şubat ayında bütçe giderleri 1 trilyon 329 trilyon TL, bütçe gelirleri 1 trilyon 353 milyar TL ve bütçe fazlası 24.4 milyar TL olarak gerçekleşti. Ayrıca, faiz dışı bütçe giderleri 1 trilyon 145.5 milyar TL ve faiz dışı fazla ise 208.1 milyar TL oldu.

16.2 MİLYARLIK VERGİ

Şubat ayında vergi gelirlerindeki artış dikkat çekti. Vergi tahsilatı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 91.8 artarak 1 trilyon 121 milyar TL’ye yükseldi. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı ise Geçen yıl yüzde 5.3 iken bu şubatta yüzde 8.1 olarak kaydedildi. Bu yıl toplam vergi gelirlenin 16 trilyon 266 milyar lirayı bulması bekleniyor.

2026 yılı ocak-şubat döneminde ise merkezi yönetim bütçe giderleri 2 trilyon 965 milyar TL, bütçe gelirleri 2.78 trilyon TL ve bütçe açığı 190.2 milyar TL olarak gerçekleşti. Ayrıca, faiz dışı bütçe giderleri 2.33 trilyon TL ve faiz dışı fazla ise 449.9 milyar TL olarak hesaplandı. Böylece yılın ilk iki ayında bütçeden faize 640 milyar TL ödendi. Faiz giderlerinde önceki döneme göre yüzde 111.5’lik artış görüldü. Geçen sene ocak-şubat döneminde bütçe 449.4 milyar TL açık vermişti.

Gelirde aslan payı vatandaşın sırtında

Veriler, bütçenin yükünün yine vatandaşın omuzlarında olduğunu kanıtladı. Yılın ilk iki ayında toplanan vergilerin yüzde 56.39 gibi ezici bir çoğunluğu dolaylı vergilerden (KDV ve ÖTV) oluştu. Dolaysız vergilerin payı ise 43.61 oldu. Yılın ilk iki ayında dahilde alınan KDV tahsilatı toplamı 330.7 milyar lira olarak kayıtlara geçti. Bu dönemde Özel Tüketim Vergisi tahsilatı da 324.6 milyar lirayı buldu. Çalışanların ödediği gelir vergisi kaleminde şubat ayında 220.2 milyar TL tahsil edildi.

Bütçe üretime değil faize çalıştı

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, bütçede faiz ödemelerinin hızla arttığında dikkat çekerek ekonomi politikalarını eleştirdi. Akay, “Üretim yerine borçla büyümeye çalışan bir ekonomi, bir süre sonra bütçeyi de ekonomiyi de kilitler. Bugün bütçe üretime değil faize çalışıyorsa, ortada güçlü bir ekonomi yönetimi yoktur. Bütçenin yönü değişmeden ekonominin yönü değişmez” değerlendirmesini yaptı.