Savaş ihracata darbe vuruyor

ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES

Orta Doğu'daki savaş, Türkiye'nin yıllık 30 milyar dolar civarında ihracat yaptığı Körfez ülkelerine ihracatı olumsuz etkilemeye başladı. Mart ayının ilk 13 gününde bu alandaki ihracatın yaklaşık yüzde 39 oranında azaldığı bildirildi.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, “Savaşan bir bölgede ekonomi çarkları hızlı döner mi? Yavaşlar, durur. Ulaşım kesintiye uğrar. Petrol fiyatlarının artmasıyla lojistik maliyetleri yükselecek” dedi. Gültepe, savaşın uzaması durumunda bölgeye yapılan ihracatın daha da düşeceğini belirtti ve “30 milyar dolarlık ihracat 20 milyar dolara mı, yoksa 15 milyar dolara mı düşer bilemiyoruz. Bu kaybı telafi etmek için Amerika, Güney Amerika, Afrika ve uzak pazarlarda fırsatlar arayacağız” ifadelerini kullandı. Gültepe'nin yaptığı açıklamaların öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir:

* Kısa denilen savaş uzuyor ve uzayacak gibi görünüyor. Kara savaşına dönüşmesi durumunda durumun farklı bir boyut alacağını belirtti. Savaşın uzun sürmesinin Türkiye’nin ihracatı ve üretimi üzerinde olumsuz bir etkisi olacağını vurguladı.

Bu yıl 2025’e paralel gider

* İhracatlarının yüzde 45-50’sini Avrupa Birliği’ne yaptıklarını belirten Gültepe, bu bölgede büyük bir sorunun olmamasının avantaj sağladığını ifade etti. Rekabetçiliğin yeniden kazanılması gerektiğine dikkat çekti.

* Savaşın olduğu bir dünyada insanların üretim ve tüketime ilgisinin azalacağını dile getiren Gültepe, vatandaşların yalnızca temel ihtiyaçlarını karşılamaya odaklanacaklarını ifade etti. Bu nedenle turizm ve hizmet sektörünün de olumsuz etkileneceğini belirtti.

* Savaşın enflasyonu sadece Türkiye'de değil, enerji fiyatları nedeniyle tüm dünyada artıracağını vurgulayan Gültepe, Türkiye'nin siyasi önceliği olan enflasyonla mücadeleden geri adım atılmaması gerektiğini kaydetti.

* Faiz oranlarının son iki yılda yüzde 50’den yüzde 37’ye düştüğünü, ancak bunun yeterince hızlı bir düşüş olmadığını ifade etti.

* 2026 yılının, 2025 ile paralel bir seyir izleyeceğini, savaş nedeniyle ihracatın gayri safi milli hasılaya etkisinin negatif olacağını sözlerine ekledi.

Faizler yüzde 20’nin altında olmalı

Gültepe, Türkiye'nin üretim ve yatırımlarını cazip hale getirmesi gerektiğini vurguladı. “Aksi takdirde dışarıdan ithalat yapıyoruz ki bu bizim tercih ettiğimiz bir yol değil” dedi. Faizlerin yüzde 20'nin altında olması gerektiğini belirten Gültepe, “Son üç yılda kurdan kaynaklı kaybımız yüksek. Burada çözümü bulmalıyız, enflasyon, kur ve faiz önemli. İhracatçılar son üç yıldır bu yükü taşıdı” şeklinde konuştu.

Hazır giyimden vazgeçilemez

İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İHKİB) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başkan Adayı Mustafa Paşahan, son üç yılda rekabetçilik sorunları nedeniyle ihracatın düştüğünü vurguladı. Paşahan, sektör istihdamında üç yılda yaklaşık 400 bin kişilik kayıpların yaşandığını belirterek, “Türkiye hazır giyimden vazgeçemez” dedi. Ayrıca, 6 Nisan’da yapılacak İHKİB seçimlerine tüm üyeleri katılmaya davet etti.