Kentte ‘Osmanlı Sokağı’ olarak bilinen Talas ilçesi Kiçikoy Mahallesi’nde yer alan tarihi Ali Saip Paşa Sokağı’ndaki 300 yıllık konak, Talas Belediyesi tarafından atölyeye dönüştürüldü. Klasik Sanatlar Akademisi adındaki atölyede, Orta Asya’da 2 bin yıl önce kullanılan geleneksel yöntemlerle kağıt üretilmektedir. İlçeye özgü ‘dut’ ağaçlarının dalları, kullanılmayan yiyecekler ve giyilmeyen kıyafetler, tarihi konaktaki atölyede geleneksel usul ile öğütülerek sanatsal kağıt hamuru elde ediliyor. Tokmakla dövülen hamur kağıdı, liflere ayrılmakta ve kalıplara alındıktan sonra keçe veya kabuk bezi gibi ince malzemeler üzerine transfer edilerek, oda sıcaklığında veya gün ışığında kurumaya bırakılmaktadır. Kuruduktan sonra, sanatsal kağıt olarak kullanılan lifli kağıtlar sanat eserlerine dönüşmekte ve binlerce yıl boyunca özelliklerini korumaktadır. Atölyede üretilen kağıtlar ve eğitim teknikleri, ilerleyen günlerde açılması planlanan Kağıt Müzesi’nde sergilenmeyi bekliyor.
‘Asıl Amacımız Eğitim Vermek’
Atölye sorumlusu ve kağıt ustası Selçuk Kılınç, “Orta Asya’da bu şekilde üretilmiştir. Burada geleneksel anlamda, İslami eserlerde ve klasik sanatlarda kullanılan kağıtları üretiyoruz. Asitsiz ve el yapımı kağıtlar hazırlıyoruz. Buradaki asıl amacımız üretim değil, eğitim vermek. Kayseri’de ve İç Anadolu’da bu sanat alanında tek atölye burası. Burada hiçbir bilgiyi saklamıyoruz. İçine kattığımız malzemeleri ve uyguladığımız yöntemleri gizlemiyoruz. İpekten, pamuktan, ketenden; her türlü lifli bitkiden, sarımsak ve soğandan kağıt üretiyoruz. Bunları insanlara gösteriyoruz” dedi.
İlçeye özgü dut ağacının Orta Asya’da kağıt üretiminde önemli bir faktör olduğuna dikkat çeken Kılınç, “Orta Asya’da kullanılan tekniklerle, kağıdın ilk bulunduğu dönemlerde dut ağacından başlanıp daha sonra lifli bitkilerle devam eden bir kağıdın serüveni var. Biz bu tür malzemelerden kağıt üretiyoruz. Mesela, dut ağacından kağıt üretiyoruz. Çünkü dut ağacından yapılan kağıt kolay kolay güvelenmeyen ve bozulmayan bir kağıt türüdür. Orta Asya’da da bu şekilde üretilmiştir. Biz de burada görevimizi yaparken insanlara kağıdın nasıl üretildiğini ve tekniklerini anlatıyoruz. Yakın zamanda bunun eğitimlerini vereceğiz. Özellikle çocuklara eğitimler vereceğiz. Yetişkinlere eğitimler vereceğiz. Burada kağıt ustaları yetiştireceğiz. Aldığım eğitimi burada yansıtacağım ve Kayseri’de bu iş bu şekilde yürütülecek” diye konuştu.
‘Bin Yıl Yaşayacak Kağıtlar Üretiyoruz’
Atölyede üretilen kağıdın ham maddesinin Türkiye’de yetişen ürünlerden oluştuğuna da vurgu yapan Selçuk Kılınç şöyle konuştu:
“Buradaki amacımız şu: sanat camiası bu kağıtları kullanırken aldığı kağıtları Çin, Japonya ve başka ülkelerden ithal ediyor. Onlara para veriyoruz ve paramız dışarıya gidiyor. Halbuki bu kağıtlar burada üretilebilecek kağıtlardır. Burada üretilen sanatsal ve asitsiz kağıtlardır. Biz, bin yıllık bir kağıt üretiyoruz. Bunun üzerine eserinizi yapıyorsunuz ve eseriniz bin yıl yaşıyor. Fabrikasyon olarak kırtasiyeden aldığımız kimyasal maddelerle ağartılmış kağıtların 100-150 yıllık bir ömrü vardır. Mesela siz sanatçısınız, yaptığınız eserin uzun ömürlü olmasını istemez misiniz? O yüzden bu kağıtlar tercih ediliyor. Bu kağıtların kullanım amacı bu şekildedir. Biz bunları hem burada anlatıyoruz, eğitim veriyoruz hem de bir taraftan da üretmiş oluyoruz. Ürettiğimiz kağıtları da yine sanatsal olarak kullanıyoruz.”
‘Yerli ve Yabancı Turistlere Anlatacağız’
Türkiye’de benzer yöntemi kullanılan sayılı atölye olduğunu da belirten Kılınç, “Bu yöntemle kağıt üreten birkaç tane merkez var. İzmir’de, İstanbul’da, Kocaeli’de, Bolu’da birkaç tane bu tarz atölye bulunmaktadır. Geleneksel anlamda birtakım hızlandırıcı makineler var. Kağıt yapımında onları kullanıyorlar. Onlarda aynı şekilde değişik kağıtlar üretiyorlar ama bizim yaptığımız tamamen gelenekseldir. Orta Asya’da yapılan şekilde teknolojik alet kullanmadan burada kağıdımızı üretiyoruz. İnsanlara da zaten bunu anlatıyoruz. Siz evinizde istediğiniz gibi kağıdınızı üretebilirsiniz. Bir kovanın içine su doldurup, bir hamur elde edip, bir kalıpla birlikte kağıdınızı üretebilirsiniz. Bunun zor olmadığını anlatıyoruz. Burası turizm sokağı olduğu için yerli ve yabancı turistlere bu imkanı sunup geleneksel yöntemle kağıt üretimini anlatacağız” ifadelerini kullandı.
‘İnsanlar Üretilen Kağıdı Görünce Şaşırıyor’
Vatandaşlardan aldıkları tepkilere de değinen Selçuk Kılınç, “Burada ürettiğimiz örnek kağıtlar farklı bitkilerden üretilmektedir. Giydiğimiz kıyafetlerin çoğu aynı zamanda da kağıdın ham maddesidir. Kıyafet atıklarından da burada kağıt üretiyoruz. Her türlü lifli bitkiden kağıt üretiyoruz. Ürettiğimiz kağıtları da burada sergiliyoruz. İnsanlar bunları gördüğünde şaşırıyor. ‘Soğan-sarımsaktan da mı kağıt üretiliyor’ diyorlar. ‘Gerçekten bu kağıt mı’ diyorlar. Dokunduklarında çok şaşırıyorlar. Çok ilgi çekici ve verimli bir atölyemiz var. İlerleyen günlerde burada alınan eğitimlerle Kayseri’de kağıt üreten insanlar çıkacak. Burada asıl amacımız insanlara geri dönüşümünün önemini de anlatmak. En ufak bir kağıt bile geri dönüştürülebilir bir maddedir. Çöpe atmayın. Ormanların yok olmaması için geleceğimize sahip çıkmamız gerekiyor. Bunu çocuklarımıza iyi anlatmak gerekiyor. Bizim için kağıt milli servettir. Kağıdımıza ve ormanlarımıza sahip çıkmamız gerekiyor” dedi.
