İLKE ÇITIR / NEFES
Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü tarafından üniversiteli gençlere burs ve kredi miktarı geçen yıla göre biner lira artırılarak dörder bin liraya çıkartıldı. Ancak yüzde 33 artış, öğrencilerin temel ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kaldı. Buna karşılık 6-8 kişilik KYK odalarına yüzde 45, “lüks” sayılan 1-3 kişilik odaların ücretine ise yüzde 46 zam yapıldı. KYK yurtlarına ödenen ücret 750 liradan bin 250’ye kadar çıktı.
Özel yurt fiyatları ise cep yakıyor. Yurdun bulunduğu semte ve odada kalacak kişi sayısına bağlı olarak değişen ücretler 12 bin liradan 65 bin liraya kadar ulaşıyor. OECD 2025 raporuna göre ise Türkiye yükseköğretimde öğrenci başına yapılan harcamada birçok ülkenin gerisinde kaldı. OECD ortalaması 15 bin 102 dolar seviyesindeyken, Türkiye’de 7 bin 698 dolar seviyesinde kaldı.
EMEKLİLER BİLE ARADI
Üniversite öğrencilerinin geçim derdi büyürken, bir emlak sitesine konulan ilan öğrencilerin çaresizliğini gözler önüne serdi. Ankara’da bir ev sahibi, altı yaşındaki çocuğuna haftanın altı günü “ablalık” yapacak üniversite öğrencisine karşılığında ücretsiz konaklama ve beslenme sağlayacağını duyurdu. İlanda, “Benimle ve oğlumla beraber yaşayacak bir üniversite öğrencisi bayan arıyorum. Tek istediğim oğluma ablalık yapıp oyun oynaması. Çocuğum akşam 18.00’a kadar okulda, ben de işte oluyorum. Hafta içi akşam ve cumartesi günleri için çocuğuma bakacak birine ihtiyacım var. Bizimle yaşayacak kişinin konaklama ve yeme, içme masrafı olmayacak. Haftanın her günü bizimle yaşayacak. Tabi ki, okulu olduğu zamanlar kendi işinde olacak” ifadeleri kullanıldı. NEFES, ilanın sahibiyle görüştü. İlan sahibi, çalışan bir kadın olduğunu ve bakıcı tutacak durumu olmadığını belirtirken, ev sahibi, üniversite öğrencileri, yeni mezunlar ve emeklilerin ilana yoğun ilgi gösterdiğini ifade etti.
“BU EĞİTİM HAKKININ İHLALİDİR”
Barınma sorununu NEFES’e değerlendiren Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim-Sen) Yükseköğretim ve Eğitim Sekreteri Evrim Gülez, konunun yalnızca kalacak yer sorunu değil, doğrudan eğitim hakkının ihlali olduğunu kaydetti. Gülez, şu ifadeleri kullandı:
AĞIR MALİYET YÜKÜ
“Üniversiteyi kazanan çok sayıda öğrenci, kamusal yurt yetersizliği, yüksek kira bedelleri ve özel yurt ücretleri nedeniyle eğitimini sürdürebilecek koşullardan mahrum bırakılmaktadır. Barınamayan bir öğrencinin eğitim hakkından fiilen yararlanabilmesi mümkün değildir. Üstelik öğrenciler yalnızca barınma değil, başta beslenme, ulaşım ve temel eğitim giderleri olmak üzere yaşamın bütün alanlarında ağır bir maliyet yükü altında bırakılmaktadır. Yemekhane zamları, kira artışları, ulaşım ücretleri, kırtasiye ve temel ihtiyaç harcamaları öğrencilerin eğitim hakkını her geçen gün daha fazla aşındırmakta, çok sayıda öğrenciyi kayıt dondurmaya, okulu bırakmaya ya da eğitimini büyük zorluklarla sürdürmeye zorlamaktadır. Öğrencilerin barınması, beslenmesi ve ulaşımı piyasanın insafına bırakılamaz. Bunların tamamı eğitim hakkının ayrılmaz bir parçasıdır.”
