Savaş çiftçiyi vurdu: Gübre ve mazot fiyatları uçtu, gıda şoku kapıda

Ortadoğu’da tırmanan savaş tedarik zincirlerini ve tarımı da vurdu.

İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik saldırıları ve İran'ın misillemeleri küresel enerji ve lojistik hatlarını sarsarken, bunun etkisi en sert şekilde tarımsal üretimde hissedildi.

Gübre ve mazot fiyatlarındaki hızlı artış, zaten yüksek maliyetlerle mücadele eden çiftçiyi daha da zor durumda bırakırken, üretimde daralma ve gıda fiyatlarında yeni zam dalgası endişesini beraberinde getiriyor.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, savaşın özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatları aksatmasıyla birlikte gübre ve akaryakıt piyasalarında ciddi dalgalanmalar yaşandığını belirtti. Türkiye’nin gübre ve mazot hammaddesinde yaklaşık yüzde 90 oranında dışa bağımlı olduğuna dikkat çeken Bayraktar, bu nedenle küresel krizlerin doğrudan iç piyasaya yansıdığını vurguladı.

GÜBRE FİYATLARINDA SERT ARTIŞ

Savaşın başlamasıyla birlikte gübre fiyatlarında dikkat çeken artışlar yaşandı. Çiftçinin en çok kullandığı ürünlerde fiyatlar kısa sürede çift haneli oranlarda yükseldi. TZOB'un verdiği bilgilere göre gübre fiyatlarındaki artış şöyle.

Kalsiyum amonyum nitrat: Yüzde 26,5 artış
Amonyum sülfat: Yüzde 23,3 artış
ÜRE gübresi: Yüzde 19,5 artış
DAP gübresi: Yüzde 9,6 artış
Kompoze gübre: Yüzde 8,3 artış

Öte yandan yeterli gübre kullanımı yapılamaması halinde rekoltede ciddi düşüşler bekleniyor.

MAZOT CEP YAKIYOR

Sadece gübre değil, mazot fiyatları da savaşın etkisiyle hızla yükseldi. Savaş öncesinde litre fiyatı 61 lira civarında olan mazot, kısa sürede 75 lirayı aştı.

Bu artış, traktörden sulamaya kadar üretimin her aşamasında maliyetleri katladı.

SOFRAYA YANSIYACAK

Bayraktar son olarak tarladaki krizin sofraya yansıyacağı konusunda da uyardı. Bayraktar, “Çiftçilerimizin maliyet artışları nedeniyle yeterli gübre alamayacak olma ihtimali üretimde verim düşüşüne ve olağanüstü maliyet artışlarına yol açabilir. Yaşanabilecek bu durumdan hem üreticilerimiz de tüketicilerimiz de olumsuz etkilenecektir” dedi.

'ÇİFTÇİNİN MAZOTUNDAN VERGİ ALINMAMALI'

Hükümete acil önlem çağrısında bulunan Bayraktar, gübrede gümrük vergisinin kaldırılması ve bazı kısıtlamaların gevşetilmesinin olumlu olduğunu ancak esas sorunun çiftçinin bu ürünleri satın alabilmesi olduğunu söyledi.

Özellikle mazot üzerindeki vergi yüküne dikkat çeken Bayraktar, tarımsal üretimde kullanılan yakıttan vergi alınmaması gerektiğini ifade etti.