ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES
Vatandaş ve sanayinin önemli gider kalemlerinden elektrik ve doğal gaza zam göründü. İktidar, Orta Doğu’daki savaş ve petrol fiyatlarındaki artışı gerekçe göstererek yüklü enerji zammına hazırlanıyor. Sektör temsilcilerine göre, nisan ayında elektrikte en az yüzde 30 zamma hazır olunması gerektiği belirtiliyor. Doğal gazda zam miktarı henüz netlik kazanmasa da, uzmanlar, vatandaşın hayrına olmayacak bir zam yapılacağını öngörüyor. Bu zam, özellikle kombilerin kullanılacağı eylül ve ekim aylarındaki faturalara yüksek düzeyde yansıyacak ve vatandaşların bütçesini olumsuz etkileyecek.
238 Bin Evin Enerjisi Kesildi
Geçim şartlarının giderek zorlaştığı Türkiye'de, enerji faturalarını ödeyemeyen vatandaşların sayısı artıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer’in önergesine verdiği yanıta göre, 2025 itibarıyla Türkiye’de 43 milyon 352 bin 231 elektrik abonesi ve 21 milyon 950 bin doğal gaz abonesi bulunacak. Bu tarihe kadar, borç nedeniyle yaklaşık 99 bin konutun elektriği, 138 bin konutun ise doğal gazı kesilecek. Geçen yıl toplamda 238 bine yakın hane enerjiye erişemedi. Elektrik Mühendisleri Odası’nın (EMO) hesaplamalarına göre, dört kişilik bir ailenin asgari yaşam standartlarını sürdürebilmesi için aylık 230 kWh elektrik tüketmesi gerekiyor. Bu tüketime karşılık vatandaşın ödediği elektrik faturası ise 750 lirayı buluyor. Bu miktar, yalnızca aydınlatma, buzdolabı, çamaşır ve bulaşık makineleri ile televizyon gibi temel ev aletlerinin kullanımına karşılık geliyor.
Her Kalemde Fiyat Artacak
EMO Başkanı Mahir Ulutaş, 2022’den itibaren nisan ayının elektrik faturaları için zam ayı olduğunu vurgulayarak, vatandaşların gelecek ay için resmi enflasyon kadar, yani en az yüzde 30 zamma hazır olmaları gerektiğini ifade etti. Ulutaş, “Şu anda elektrik üreticileri, kamunun üreticilerden aldığı elektriğe ve tüketicinin faturalarındaki elektrik maliyetine zam talep ediyor. Bizim ödediğimiz elektrik faturalarının yüzde 30-40’ı enerji maliyetinden oluşuyor. Elektrik maliyetine gelecek yüzde 30’luk zam, düşük kullanımdaki tüketicilerin faturalarını en az yüzde 15 artıracak. Ancak aylık elektrik tüketimi 333 kWh düzeyini bulan konut abonelerinin ödeyeceği fatura yüzde 30 zamlanacak. Yani elektrik abonelerinin üçte biri bu yüksek zamma maruz kalacak” dedi.
Nisan ayında gelecek zamla 230 kWh elektrik tüketen ve 750 TL ödeyen hanenin faturası yaklaşık 815 liraya, 333 kWh elektrik tüketen ve aylık 993 TL ödeyen evin faturası ise 1.290 lirayı aşacak. Ulutaş, “Elektriğe yapılacak zam, diğer tüm kalemlere de zam olarak yansıyacak” dedi.
Dar Gelirliyi Zor Günler Bekliyor
Türkiye’de vatandaşların en çok ısınmak için kullandığı doğal gazın maliyeti, birçok kişi için zorlayıcı hale geliyor. TMMOB Makina Mühendisleri Odası Başkanı Yunus Yener, Türkiye’nin dünyanın en pahalı doğal gazını kullanan ülkelerden biri olduğunu belirterek, “Doğal gaza gelecek zam özellikle eylül ve ekim aylarında, kombilerin kullanılmaya başlandığı dönemde vatandaşın bütçesini zorlayacak” ifadelerini kullandı. Yener, doğal gazda zam miktarını henüz öngörmenin zor olduğunu, ancak iktidarın dar gelirli vatandaşlar için yüksek bir zam yapmayı planladığını dile getirdi. Bu zammın memur ve emekli maaş zammını etkilememesi adına temmuz ayına da ertelenebileceğini belirten Yener, “Her halükarda, dar gelirli, asgari ücretli ve emekliler zor günler geçirecek. Yüksek faturalar ödeyen vatandaşlar, kombiyi bile çalıştırmak istemiyor” diye konuştu.
