Tezgahta Zam Fırtınası

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Başkanı Şemsi Bayraktar, mart ayı üretici ve market fiyatları ile girdi maliyetlerindeki değişime ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Martta üretici ve market arasındaki fiyat farkı, en fazla yüzde 275,8 ile karnabaharda görüldü. Karnabahardaki fiyat farkını yüzde 265 ile portakal, yüzde 239,6 ile pırasa, yüzde 205,1 ile limon ve yüzde 187,2 ile maydanoz takip etti.

Üreticide 23 lira 76 kuruş olan karnabahar, markette 89 lira 29 kuruşa, 13 lira 71 kuruş olan portakal 50 lira 4 kuruşa, 16 lira 64 kuruş olan pırasanın 56 lira 51 kuruşa, 31 lira 87 kuruş olan limonun ise 97 lira 23 kuruşa satıldığı kaydedildi.

Market Fiyatları

Mart ayında fiyatı en fazla artan ürün markette karnabahar, üreticide ise sivri biber olurken, fiyatı en fazla düşen ürün hem markette hem de üreticide kabak oldu.

Mart ayında markette 41 ürünün 33'ünde fiyat artışı, 8'inde ise fiyat azalışı görüldü. Market fiyatlarında en fazla artış, yüzde 119,1 ile karnabahar oldu. Karnabahardaki artışı; yüzde 91,3 ile sivri biber, yüzde 75,2 ile domates, yüzde 61,2 ile patlıcan ve yüzde 48,7 ile marul izledi. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 50,4 ile kabak oldu. Kabaktaki düşüşü; yüzde 18,3 ile salatalık, yüzde 6,5 ile fındık, yüzde 5,8 ile yumurta ve yüzde 4,6 ile yeşil soğan takip etti.

Üretici Fiyatları

Martta, üreticide 32 ürünün 14'ünde fiyat artışı, 9'unda fiyat düşüşü görüldü. 9 üründe ise fiyat değişimi olmadı.

Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 55,1 ile kabakta görüldü. Kabaktaki fiyat düşüşünü; yüzde 49 ile salatalık, yüzde 29,2 ile limon, yüzde 23 ile portakal ve yüzde 14,5 ile elma izledi.

Üreticide en çok fiyat artışı ise yüzde 93,1 ile sivri biberde görüldü. Sivri biberdeki artışı; yüzde 92,2 ile karnabahar, yüzde 70,9 ile marul, yüzde 64,3 ile domates ve yüzde 45 ile kuru soğan takip etti.

Fiyat Artışlarının Sebebi

Bayraktar, geçen ay yaşanan sel ve su baskınları nedeniyle domates, sivri biber ve marulda arz azaldığını, bunun da fiyatların artmasına yol açtığını belirtti.

Kuru soğanda ihracata verilecek teşvik beklentisinin, üretici fiyatlarını bir miktar artırdığına dikkat çeken Bayraktar, “Karnabaharda arzdaki azalma fiyatları yükseltti. Son günlerde hava koşullarının iyi gitmesiyle daha sık hasat edilebilen salatalık ve kabak ürünlerinde arz arttı, bu da fiyatların düşmesine sebep oldu. Portakalda sezonun sonuna gelinmesiyle birlikte talepteki azalma fiyatları düşürdü. Limonda alınan ithalat rejimi kararı piyasa fiyatlarını etkiledi ve üretici fiyatı düştü. Elmada ise talepteki azalma fiyatları düşürdü.” değerlendirmesinde bulundu.

Girdi Fiyatlarında Yaşanan Değişimler

Bayraktar, ziraat odaları aracılığıyla girdi piyasalarından aldıkları fiyat verilerine göre martta, şubat ayına göre amonyum nitrat gübresinin yüzde 26,5, amonyum sülfat gübresinin yüzde 23,3, ÜRE gübresinin yüzde 19,5, DAP gübresinin yüzde 9,6, 20.20.0 kompoze gübresinin yüzde 8,3 artış gösterdiğini belirtti.

“Geçen yılın mart ayına göre, son 1 yılda üre gübresi yüzde 62,1, amonyum sülfat gübresi yüzde 62, amonyum nitrat gübresi yüzde 57,7, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 48,4, DAP gübresi yüzde 47,9 oranında arttı. Martta bir önceki aya göre süt yemi fiyatı yüzde 4,7, besi yemi yüzde 4, son 1 yılda besi yemi yüzde 37,3, süt yemi yüzde 34,1 oranında arttı. Elektrik fiyatları yıllık olarak yüzde 12,8 oranında artarken tarım ilacı fiyatları yüzde 27,8 oranında arttı. Martta mazot fiyatı aylık olarak yüzde 22,3 oranında artarken yıllıkda yüzde 57,9 oranında arttı.” ifadelerini kullandı.