Uzay görevlerinde astronotların karşılaştığı en zorlu konulardan biri olan tuvalet ihtiyacının nasıl giderileceği konusu, yeni nesil sistemlerle yeniden gündemde. Artemis 2 görevine katılan Kanadalı astronot Jeremy Hansen, uzay aracındaki tuvalet sisteminin nasıl çalıştığını detaylarıyla anlattı.
YERÇEKİMSİZ ORTAMDA TUVALET YAPMAK
Yerçekimsiz bir ortamda en basit günlük ihtiyaçlar bile karmaşık hale gelebiliyor. Hansen katı atıkların özel bir sistemle vakumlanarak torbalara çekildiğini belirtti.
Bu torbaların kapatılarak sıkıştırıldığını ve görev süresi boyunca saklandığını ifade eden Hansen, atıkların ancak Dünya'ya dönüşte imha edilebildiğini söyledi.
İdrarın ise hortum benzeri bir sistemle toplanarak uzaya boşaltıldığını anlattı. Sistem her ne kadar gelişmiş olsa da sıfır yerçekimi koşullarında atık yönetimi zaman zaman sorunlara yol açabiliyor.
EVDEKİ HESAP ÇARŞIYA UYMADI
Amerikan gazetesi New York Times'ın (NYT) haberine göre, ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA) yöneticilerinden Amit Kshatriya basın toplantısında yaptığı açıklamada uzay yolculuğuna henüz başlamış astronotların tuvalet sorunu yaşadığını bildirdi.
Buna göre astronotlar “kontrol ünitesi sorunu” olarak nitelendirdikleri, yanıp sönen bir arıza ışığını fark ettiklerini belirtti. Bunun üzerine mürettebat, Dünya yörüngesindeyken yerdeki görev ekibine telsizle bağlanarak tuvaletlerinde bir sorun olduğunu iletti.
'UÇAN PARÇA' SORUNU
1969'daki Apollo 10 görevi sırasında astronotların “süzülen dışkı parçalarıyla” karşılaştığı ve bunun ekip içinde şaşkınlığa yol açtığı NASA kayıtlarına yansımıştı.
Astronotlar arasında geçen diyaloglarda kabin içinde kontrolsüz şekilde dolaşan atıkların kime ait olduğu tartışılmıştı. Bu durum, sıfır yerçekiminde hijyenin ne kadar karmaşık olabileceğini gözler önüne sermişti.
Artemis 2 görevinde kullanılan yeni nesil tuvaletler ise geçmiş sistemlere kıyasla önemli bir fark içeriyor: Kapalı bir alan. Apollo görevlerinde bulunmayan kapı sistemi sayesinde astronotlar artık tuvalet ihtiyaçlarını daha fazla mahremiyet içinde karşılayabiliyor.
YARIM ASIR SONRA İLK GÖREV
NASA, dün 50 yılı aşkın sürenin ardından, Ay’a Artemis II görevi kapsamında ilk yolculuğu başlatmıştı.
Toplam 4 kişiden oluşan ekip yaklaşık 10 gün sürecek görev süresince, uzay aracındaki sistemleri test edecek, Ay'ın daha önce görülmeyen kısımlarını görüntüleyecek ve gelecek misyonlarda iniş yapılabilecek bölgeleri araştıracak. (AA, NEFES)
