Savaşın başlamasının ardından Hürmüz Boğazı'nı tanker trafiğine kapatan İran'ın bölgede yeni bir sistem oluşturduğu ifade ediliyor. Amerikan haber kuruluşu Bloomberg'in haberine göre İran, tankerlere güvenli geçiş için “bayrak ve haraç” anlaşması sunuyor.
ÖNCE ORDUYLA İLETİŞİM KURULMASI İSTENİYOR
Bloomberg'e konuşan denizcilik sektörü kaynaklarına göre, boğazdan geçmek isteyen gemilerin İran Devrim Muhafızları bağlantılı bir aracı şirketle iletişime geçmesi gerekiyor.
Bu süreçte geminin kime ait olduğu, bayrağı, mürettebat listesi gibi detaylar talep ediliyor.
Bilgiler Devrim Muhafızları'nın Hürmüzgan bölgesindeki Deniz Komutanlığına iletiliyor ve geminin ABD, İsrail veya İran'ın “düşman” olarak gördüğü ülkelerle bağlantısı olup olmadığı inceleniyor.
'BAYRAK DEĞİŞTİR GEÇ' ÖNERİSİ
İran, Pakistan'a Hürmüz'den geçiş için 20 gemilik hak tanımıştı. Ancak Bloomberg'in haberine göre Pakistan'ın bölgede yeterli gemisi olmaması nedeniyle Pakistanlı yetkililer bölgeden geçiş yapabilecek gemi arayışına girişti.
Bu kapsamda büyük emtia şirketleriyle temas kurulduğu ve özellikle 2 milyon varil taşıma kapasitesine sahip dev tankerlerin hedeflendiği aktarıldı.
Bloomberg'in haberine göre Basra Körfezi'nde haftalardır bekleyen bir petrol tankerinin işletmecisine de bu çerçevede teklif yapıldı. Buna göre geminin kayıtlı olduğu ülkenin değiştirilmesi ve Pakistan bayrağına geçmesi karşılığında tankerin İran donanması eşliğinde Hürmüz'den çıkabileceği belirtildi.
Teklifin Pakistan hükümeti üzerinden iletildiği ancak şirketin öneriyi kabul etmediği öğrenildi.
VARİL BAŞINA ÜCRET
İncelemeyi geçen gemilerle ise ücret pazarlığı süreci başlıyor. Bloomberg'e konuşan kaynaklara göre İran, ülkeleri 1'den 5'e kadar derecelendiriyor ve “dost” görülen ülkelere daha avantajlı şartlar sunuyor.
Petrol tankerleri için başlangıç ücretinin genellikle varil başına yaklaşık 1 dolar olduğu belirtiliyor. Ödemelerin yuan veya kripto üzerinden yapılabildiği ifade ediliyor.
Yaklaşık 2 milyon varil kapasiteli bir tanker için bu ücret milyonlarca dolara ulaşabiliyor.
'İRAN GİŞESİ'
Ödeme yapıldıktan sonra gemilere bir geçiş kodu ve rota veriliyor. Gemiler Pakistan örneğinde olduğu gibi anlaşma yapılan ülkenin bayrağını çekmek zorunda kalabiliyor.
Hürmüz'e yaklaşırken gemi bu kodu radyo üzerinden iletiyor ve İran devriye botları tarafından karşılanarak boğazdan geçiriliyor. Sektör kaynakları bu hattı “İran gişesi” olarak tanımlıyor.
