Çin'den elektrikli gemi hamlesi

Çin merkezli dünyanın en büyük batarya üreticisi CATL, elektrikli araçlardaki başarısını deniz taşımacılığına taşımayı hedefliyor.

İngiliz Financial Times gazetesinde bugün yayımlanan habere göre şirket, küresel denizcilik filosunun belirli bölümlerini elektriklendirmek için “hiçbir çabadan kaçınmayacağını” açıkladı. Ancak büyük ölçekli dönüşümün önünde önemli engeller bulunuyor.

Elektrikli araç bataryalarında yüzde 37, enerji depolama sistemlerinde ise yüzde 22 pazar payına sahip olan CATL, bugüne kadar çoğu Çin kıyıları, limanlar ve nehirlerde faaliyet gösteren yaklaşık 900 gemiye batarya sistemleri kurdu.

Denizcilik sektörünün elektrifikasyonu, Çin’in karbon emisyonlarını azaltma ve dış kaynaklara bağımlılığı düşürme hedeflerinin önemli bir parçası olarak görülüyor. Küresel karbon emisyonlarının yaklaşık yüzde 3’ünü oluşturan deniz taşımacılığı için Uluslararası Denizcilik Örgütü, 2050 yılına kadar emisyonların yarıya indirilmesini hedefliyor.

Bataryalar özellikle kıyıya yakın operasyonlar için uygun bir çözüm olarak öne çıkarken, yüksek kirletici özelliğe sahip ağır yakıtların yerine alternatifler de araştırılıyor. Çinli şirketler, yeşil metanol, amonyak ve hidrojen gibi temiz yakıtların ticarileştirilmesi üzerinde çalışıyor.

SAVAŞLA BİRLİKTE ARAYIŞ HIZLANDI

Enerji arz zincirlerindeki son gelişmeler de bu arayışları hızlandırdı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve ardından Hürmüz Boğazı’nın kapanması, petrol ve gaz taşımacılığı açısından kritik bir güzergâhın devre dışı kalmasına yol açtı.

CATL, denizcilik alanındaki çalışmalarını büyütme kararı aldı. Şirketin denizcilik biriminin başındaki Su Yi, ekip büyüklüğünü bu yıl yaklaşık 500 kişiye çıkarmayı planladıklarını söyledi. Şirketin önceliği ise deniz ortamına uygun, uzun ömürlü ve yüksek güvenlik standartlarına sahip bataryalar geliştirmek.

CATL, bu alandaki satış hedeflerini açıklamazken, pazarın potansiyeline “son derece güvendiklerini” belirtti. Şirketin 2025 yılı net kârı, enerji depolama sistemlerine olan güçlü talebin etkisiyle yüzde 42 artarak 72,2 milyar yuan (10,4 milyar dolar) oldu.

Şirket, yeni bir deniz bataryası ekosistemi oluşturmak için limanlar ve kamu otoriteleriyle iş birliği yapmayı hedefliyor. Çin’in önemli gemi üretim merkezlerinden Guangzhou gibi şehirler, batarya destekli gemiler için sübvansiyonlar sunmaya başladı.

CATL ayrıca, kara taşımacılığında kullandığı batarya değiştirme modelini deniz taşımacılığına uyarlamayı planlıyor. Bu sistemle, gemi işletmecilerinin batarya maliyetlerini doğrudan üstlenmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

BATARYA MALİYETLERİ 15 YILDA YÜZDE 90 GERİLEDİ

Son yıllarda batarya maliyetlerinde önemli düşüş yaşandı. Lityum-iyon batarya fiyatları 2010’dan bu yana yüzde 90 geriledi. Bu gelişme, elektrikli araçların yaygınlaşmasında belirleyici oldu.

Ancak derin deniz taşımacılığında tamamen batarya ile çalışan gemilerin yaygınlaşması henüz mümkün görünmüyor. Bunun başlıca nedeni, bataryaların enerji yoğunluğunun geleneksel yakıtlara kıyasla düşük olması. 2024 tarihli bir ön fizibilite çalışması, batarya ve içten yanmalı motorların birlikte kullanıldığı “hibrit” sistemlerin daha uygulanabilir bir çözüm sunduğunu ortaya koydu.

Öte yandan, denizde batarya kullanımına ilişkin yangın ve patlama riskleri de araştırılıyor. Bu tür sistemlerin, kara uygulamalarına kıyasla daha fazla bakım ve denetim gerektirdiği belirtiliyor.

CATL kurucusu Robin Zeng’in denizcilik alanına ilgisi ise uzun yıllara dayanıyor. Üniversitede gemi mühendisliği eğitimi alan Zeng, daha sonra elektronik alanında uzmanlaşmıştı.

Şirket, teknik zorlukların yanı sıra ölçeklenme için sektörler arası koordinasyonun da kritik olduğuna dikkat çekiyor. Gemi tasarımcıları, tersaneler, limanlar ve enerji altyapısı arasında iş birliği sağlanmasının bu dönüşüm için şart olduğu vurgulanıyor.