Anayasa Mahkemesi, cinsiyet değişikliğine ilişkin usulleri düzenleyen Türk Medeni Kanunu’nun 40. maddesinin birinci fıkrasının iptali istemini reddetti.
Başvuru, Antalya 13. Asliye Hukuk Mahkemesi’nden geldi. Mahkeme, cinsiyet değişikliği talebiyle açılan bir davada, uygulanacak yasa hükmünün Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle itiraz yoluna başvurdu. Dosyada yer alan bilgilere göre, Antalya’da yaşayan bir kadın, transseksüel yapıda olduğunu, cinsiyet değişikliğinin ruh sağlığı açısından zorunlu olduğunu belirterek ameliyat izni talep etti. Talebin reddedilmesi üzerine konu yargıya taşındı.
Davaya bakan yerel mahkeme, esasa girmeden önce Türk Medeni Kanunu’nun 40. maddesinin iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Yüksek Mahkeme ise daha önce aynı maddenin ikinci fıkrasına ilişkin iptal istemini reddettiğini hatırlatarak, bu kez birinci fıkra yönünden inceleme yaptı ve iptal talebini kabul etmedi.
Karara konu olan düzenleme, cinsiyetini değiştirmek isteyen kişilerin şahsen başvuruda bulunarak mahkemeden izin almasını şart koşuyor. Ayrıca kişinin 18 yaşını doldurmuş olması, evli olmaması ve cinsiyet değişikliğinin ruh sağlığı açısından zorunlu olduğunun resmi sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi gerekiyor.
Öte yandan söz konusu madde daha önce de farklı mahkemeler tarafından Anayasa Mahkemesi gündemine taşınmıştı. Yüksek Mahkeme, geçmişte yaptığı bir değerlendirmede, maddedeki “üreme yeteneğinden sürekli biçimde yoksun olma” şartını ise Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmişti.
