ABD ve İsrail'in Şubat ayında İran'a saldırısı ve İran'ın da misillemesiyle birlikte Orta Doğu'da çıkan savaşın 40'ıncı gününde geçici ateşkes kararı alınmasından sonra umutlar bir kez daha suya düştü.
Önceki gün Pakistan'ın başkenti İslamabad'da masaya oturan ABD ve İran heyetlerinin kalıcı ateşkes için el sıkışmadan masadan ayrılmalarının üzerine ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma planı gerilimi yükseltti.
ABD'nin NATO müttefikleri Trump'ın Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma planına dahil olmayacaklarını açıkladı. Uzmanlar bu durumun giderek kırılganlaşan ittifak içindeki gerilimi daha da artıracağını tahmin ediyor.
Trump, İran'la altı haftalık çatışmayı sona erdirmek için hafta sonu yapılan görüşmelerin anlaşmaya varılamamasının ardından, ABD ordusunun diğer ülkelerle birlikte su yolundaki tüm deniz trafiğini bloke etmek için çalışacağını söylemiş ve ABD ordusu da bugün TSİ 17:00'de başlayacak olan ablukanın yalnızca İran limanlarına giden veya gelen gemileri kapsayacağını duyurmuştu.
Trump, Pazar günü Truth Social'da yaptığı bir paylaşımda, “Abluka kısa süre içinde başlayacak. Diğer ülkeler de bu ablukaya dahil olacak” derken İngiltere ve Fransa da dahil olmak üzere NATO müttefikleri, ablukaya katılarak çatışmaya dahil olmayacaklarını, bunun yerine dünyanın petrolünün beşte birinin geçtiği su yolunu açmanın hayati önem taşıdığını açıkladı.
STARMER: KARARIM ÇOK AÇIK
İngiltere Başbakanı Keir Starmer BBC'ye verdiği demeçte, “Ablukaya destek vermiyoruz” dedi.
Starmer, “Kararım çok açık bir şekilde şu ki, ne kadar baskı olursa olsun, ve önemli bir baskı oldu, savaşa sürüklenmeyeceğiz” dedi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, geçen hafta Reuters'e konuşan diplomatlara göre, Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin sağlanmasına yardımcı olmak için yakın gelecekte somut taahhütler istediğini Avrupa hükümetlerine iletti.
Rutte, 9 Nisan'da yaptığı açıklamada, 32 üye ülkenin bir misyon oluşturulması konusunda anlaşması halinde NATO'nun boğazda rol oynayabileceğini söyledi.
Birçok Avrupa ülkesi, boğazda yardım etmeye istekli olduklarını ancak bunun ancak düşmanlıklara kalıcı bir son verilmesi ve İran ile gemilerine saldırılmayacağına dair bir anlaşmaya varılması şartıyla mümkün olacağını belirtti.
FİDAN'DAN DİPLOMASİ VURGUSU
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da bugün X'te yaptığı açıklamada, Fransa'nın boğazda seyrüseferin yeniden sağlanması için çok uluslu bir misyon oluşturmak üzere İngiltere ve diğer ülkelerle bir konferans düzenleyeceğini söyledi.
Macron, “Savaşan taraflardan ayrı, tamamen savunma amaçlı bu misyon, durum izin verir vermez konuşlandırılacak” dedi.
Üst düzey bir Avrupalı yetkiliye göre, İngiltere, çatışmalar sona erdikten sonra boğazdan geçen gemiler için sigorta primlerini düşürmenin yollarını arıyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın diplomasi yoluyla yeniden açılması gerektiğini belirterek, boğazı denetleyecek uluslararası bir güç oluşturmanın karmaşık olacağını söyledi ve NATO'nun Temmuz ayında Ankara'da yapılacak zirvede Trump ile ilişkilerini yeniden gözden geçirmesi çağrısında bulundu.
