Avrupa'da savaş şoku: 16 ay sonra ilk

Özel sektör faaliyetlerini ölçen S&P öncü Euro Bölgesi Bileşik Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), nisan ayında 48,6 puana gerileyerek kritik 50 eşik seviyesinin altına indi. Böylece endeks, 16 ay sonra ilk kez büyüme ile daralma sınırının altına düşmüş oldu.

S&P Global Market Intelligence, Orta Doğu’daki çatışmanın etkisiyle hızla yükselen fiyatların, Covid-19 pandemisi dönemi hariç tutulduğunda, “2000 yılından bu yana kaydedilen en büyük maliyet baskısı artışına” yol açtığını belirtti.

Reuters’ın anketine katılan analistler, söz konusu göstergenin mart ayındaki 50,7 seviyesinden nisanda 50,1’e gerilemesini bekliyordu.

STAGFLASYON BÖLGESİ

T. Rowe Price ekonomisti Tomasz Wieladek, anket verilerinin yüksek enflasyon ile zayıf büyümenin bir arada görüldüğü “stagflasyon bölgesine” açık biçimde işaret ettiğini söyledi. Wieladek, güven göstergelerindeki hızlı bozulmanın, Euro Bölgesi ekonomisinin “hatta resesyona doğru kayıyor olabileceği” yönündeki kaygıları artıracağını belirtti.

Veriler, politika yapıcıların çatışmanın fiyatlar ve büyüme üzerindeki etkisini değerlendirmeye çalıştığı bir dönemde karşı karşıya oldukları zorluğu da artırıyor. Avrupa Merkez Bankası’nın gelecek hafta yapılacak nisan toplantısında faiz oranlarını yüzde 2 seviyesinde sabit tutması beklenirken, yatırımcılar yıl sonuna kadar iki adet 25 baz puanlık artışı fiyatlıyor.

SAVAŞ SORUNLARI DERİNLEŞTİRDİ

S&P Global Market Intelligence ekonomisti Chris Williamson, “Euro Bölgesi, Orta Doğu’daki savaş nedeniyle derinleşen ekonomik sorunlarla karşı karşıya” dedi. Williamson, nisan verilerinin çeyreklik bazda gayrisafi yurt içi hasılada yüzde 0,1’lik bir daralmaya işaret ettiğini söyledi.

Williamson’a göre, bölgenin hizmetler sektörü özellikle sert etkilendi. Hizmet sektöründeki iş faaliyetleri, “2021’in başındaki pandemi kapanmalarından bu yana görülmeyen bir hızda” geriledi. Hizmetler sektöründe faaliyet endeksi marttaki 50,2 seviyesinden nisanda 47,4’e düştü.

İmalat sektöründe ise tablo şimdilik daha olumlu görünüyor. Bu alandaki faaliyet 0,2 puanlık sınırlı bir artışla 52,2’ye yükseldi.

TAHMİNLER SORGULANABİLİR

Genel ekonomik faaliyette beklenenden daha sert görülen düşüş, Avrupa Merkez Bankası’nın şu anda resesyon değil yavaşlama öngören büyüme tahminlerinin de sorgulanmasına yol açabilir.

Avrupa Merkez Bankası Başekonomisti Philip Lane ise çarşamba günü Frankfurt’ta katıldığı bir panelde, ekonomik göstergelerin şu ana kadar yükselen enerji fiyatları ve olası tedarik kesintilerinden kaynaklanan şokun Euro Bölgesi ekonomisini resesyona sürükleyecek kadar büyük olduğuna işaret etmediğini söyledi.