Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP), 21 Aralık 2024 tarihinde İstanbul Havalimanı’nda ele geçirilen ve sosyal medyada “Zeytin” adıyla bilinen yavru gorille ilgili resmi bir açıklama yaptı. Açıklamada, Zeytin’in Nijerya'dan Tayland'a transit geçiş yaptığı bir kargo içerisinde bulunduğu ve CITES belgesi olmaması nedeniyle gözaltına alındığı hatırlatıldı.
Zeytin, ele geçirildiği andan itibaren sağlık ve refahı ön planda tutularak İstanbul'daki bir hayvanat bahçesinde koruma altına alındı. Vatandaşlar tarafından “Zeytin” olarak adlandırılan yavru gorilin bakımının titizlikle yapıldığı vurgulandı.
“Zeytin'in CITES'e göre, ihraç eden ülkenin geri talep edebilme hakkına sahip olması nedeniyle Nijerya tarafından iade işlemi konusunda ülkemize resmi talepte bulunulmuştur. İadeye yönelik süreçte, Nijerya'ya tekrar gönderilmesi durumunda yasa dışı ticarete konu edilmeyeceğine dair güvence alınması, hayvanın maruz kaldığı stresin azaltılması ve iki ülke arasındaki iklim koşullarının uygunluğu gibi temel faktörler değerlendirilmiştir. Bu şartların uygunluğu göz önünde bulundurularak, iade sürecine yönelik işlemlere başlanmış ve eylül ayında iade sürecinin tamamlanması için planlamalar yapılmıştır.”
“Batı Ova Gorili Olduğu Tespit Edildi”
İade işlemleri sırasında Zeytin'in Nijerya'ya ait bir tür olup olmadığının belirlenmesi amacıyla DNA testi uygulanmasına karar verildiği bildirildi. Açıklamada, “Ankara Üniversitesi Evrimsel Genetik Laboratuvarı koordinasyonunda gerçekleştirilen ve tüm genom dizilimiyle yapılan DNA testi yakın zamanda sonuçlanmış olup Zeytin'in Batı Ova gorili olduğu tespit edilmiştir. Bu gelişme ile birlikte Nijerya'nın Zeytin'in menşei ülkesinin olmadığı bilimsel verilerle ortaya konmuştur.” bilgisi verildi.
Bu durumun Zeytin'in korunması açısından ve ilgili mevzuatlara uygun olarak konunun en doğru şekilde yeniden ele alınması gerekliliğini ortaya çıkardığı aktarıldı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“CITES Taraflar Konferansı'nda (COP-19) alınan kararlara göre el konulan hayvanların yerleştirilmesi sırasında hayvanlara insani koşullar sağlamak ve yaşamları boyunca uygun bakım üstlenmek taahhüt edilmiştir. Ayrıca, Nijerya'nın menşei ülke olmaması nedeniyle, COP-19 kararları doğrultusunda, Zeytin'in Türkiye'deki bir hayvanat bahçesine yerleştirilmesine karar verilmiştir. Bugüne kadar olduğu gibi, Zeytin bundan sonra da güvenilir ellerde yaşamını sürdürecek ve gereken bakım titizlikle yapılacaktır. Türkiye olarak zengin biyolojik çeşitliliğimizi ve yaban hayatını geleceğe taşımak adına büyük bir özveriyle çalışmaya devam edeceğiz.”
