İtalya’nın Sicilya Adası’nda bulunan Etna Yanardağı, yarım milyon yıldan daha eski olmasına rağmen hâlâ Avrupa’nın en aktif yanardağı olmayı sürdürüyor. Yılda birkaç kez patlama yaşayan bu dev yanardağ, uzun süredir bilim insanları için bir gizem olarak kabul ediliyordu.
Bilim insanları, Etna’nın diğer yanardağlardan farklı olarak “alkali lav” üretme biçimini açıklamakta zorlanıyordu. Ancak yeni araştırma, bu gizemin kaynağının sıra dışı bir magma mekanizması olabileceğini ortaya koydu.
Çalışmaya göre Etna, yeryüzünün yaklaşık 80 kilometre altında, üst manto ile tektonik plakalar arasında sıkışmış eski magma rezervlerinden besleniyor. Bu magma, Afrika Levhası’nın Avrasya Levhası altına dalması sırasında oluşan çatlaklardan yüzeye yükseliyor.
Araştırmacılar, Etna’nın bu yönüyle genellikle küçük denizaltı volkanlarında görülen nadir bir mekanizmayla çalıştığını belirtiyor. Ancak Etna’nın devasa boyutu, bu modeli daha da sıra dışı kılıyor.
Bilim insanlarına göre bu keşif, sadece Etna’nın nasıl oluştuğunu açıklamakla kalmıyor, aynı zamanda yanardağların genel işleyişine dair bilgileri de genişletiyor. Ayrıca Etna’nın yakınında bulunan ve yüz binlerce kişinin yaşadığı şehirler için risk analizlerinin daha doğru yapılmasına katkı sağlayabilir.
Araştırma, Etna’nın Dünya üzerindeki en benzersiz jeolojik oluşumlardan biri olabileceğini de ortaya koyuyor.
