Karahan'dan Enerji Enflasyonu Vurgusu

Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, TCMB 94. Olağan Genel Kurul Toplantısında konuştu.

Karahan, 2026 yılı başında Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatlarını hızlı şekilde yukarı çektiğini ifade etti. Enerji piyasalarındaki oynaklığın sürdüğünü ve bunun maliyetler üzerinden enflasyonist baskı yarattığını vurguladı.

Karahan'ın konuşmasından öne çıkanlar şöyle:

– 2025 yılındaki faaliyetlerimizi dezenflasyon sürecini sürdürecek ve kalıcı hale getirecek şekilde yürüttük.

– 2025 yılında küresel ekonomi açısından en belirgin unsur, uzayan belirsizlik ortamı oldu. Bu durum yıl boyunca yatırım, ticaret ve finansal koşullar üzerinde baskı oluşturdu.

– Küresel ölçekte dezenflasyon sürecinin devam ettiğini gözlemledik. Ancak, küresel ticaret politikalarındaki belirsizlikler ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar enflasyonist baskı oluşturdu.

– Bu görünüm altında, merkez bankaları politika faiz indirimlerinde daha temkinli bir yaklaşım benimsediler ve küresel finansal koşullar görece sıkı kaldı.

– 2026 yılı şubat ayı sonunda Orta Doğu’da başlayan gerilim, enerji fiyatlarının hızlı bir şekilde yükselmesine neden oldu. Halihazırda, enerji piyasasında yüksek oynaklıklar devam ediyor.

– 2025 yılının ilk çeyreğinde finansal koşullardaki sıkılığın etkisiyle yurt içi talep zayıfladı.

– Dezenflasyon süreci 2025 yılında da devam etti. Toplam talep koşulları yıl boyunca dezenflasyonist bir seyir izledi. Diğer taraftan, ülkemizde yaşanan don ve kuraklık olayları, tarımsal üretimi olumsuz yönde etkileyerek gıda fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu.

– 2025 yılında enflasyon beklentilerinde de gerileme gördük. Bununla birlikte, manşet enflasyonu olumsuz etkileyen kira ve eğitim kalemlerinde kayda değer düşüş gerçekleşse de geçmiş enflasyona endeksleme davranışı nedeniyle, bu kalemlerde seviyeler manşet enflasyonun üzerinde seyretmeye devam etti.

'2025'te Sıkı Duruşu Sürdürüyoruz'

– Geride bıraktığımız 2025 yılında para politikası duruşumuzu, dezenflasyonun gerektirdiği parasal sıkılığı sağlayacak şekilde belirlemeyi sürdürdük.

– Para politikası kararlarımızı, parasal aktarım mekanizmasının desteklenmesi ve finansal istikrarın güçlendirilmesine yönelik makroihtiyati adımlarla destekledik. Bu kapsamda Kur Korumalı Mevduat hesaplarını sonlandırdık. Bunun yanında kredi büyüme sınırlarında sıkılaştırıcı adımlar attık. Türk lirası mevduatı desteklemek amacıyla TL payı hedeflerinde güncellemeler yaptık.

'Piyasa Oynaklığını Sınırlandırdık'

– 2026'da öne çıkan gıda fiyatları üzerinde hava koşullarının ve ramazan ayına özgü faktörlerin etkileri hissedildi. Kira ve eğitim kalemlerinde azalan katılık ise dezenflasyonu destekledi. Bunun yanı sıra, söz konusu dönemde yönetilen/yönlendirilen fiyat ve maktu vergi güncellemeleri, geçmiş yıllara kıyasla daha düşük bir oranda gerçekleşerek dezenflasyon sürecini destekleyen diğer bir faktör oldu.

– İlk çeyrekte talep göstergeleri iktisadi faaliyette yavaşlamaya işaret ederken, jeopolitik gelişmelerle birlikte enflasyon üzerinde arz yönlü baskılar öne çıktı. Nitekim, başta enerji olmak üzere emtia fiyatlarındaki önemli yükseliş taşımacılık maliyetlerinde artışa neden oldu.

– Eşel mobil uygulamasının başlatılması ise ham petrol fiyatlarındaki artışların yurt içi tüketici enflasyonuna yansımasını önemli ölçüde sınırladı. Türk lirasının bu dönemde istikrarlı bir seyir izlemesi maliyet baskılarını sınırlayan bir diğer unsur oldu.

– İvedilikle attığımız bu adımlar, piyasa oynaklıklarının sınırlı kalmasında etkili oldu.

– Para politikası kararlarımızı enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla almaya devam ediyoruz. Son dönem jeopolitik gelişmelerin de etkisiyle enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşumuzu sıkılaştıracağız.