HAŞİM KILIÇ / NEFES
Ankara’da bulunan Cebeci Asri Mezarlığı, yalnızca bir mezarlık olarak değil, çok katmanlı yapısı ve özgün mimarisiyle Türkiye’nin en önemli hafıza mekânlarından biri olarak öne çıkıyor. ODTÜ Mimarlık Fakültesi doktora öğrencisi Elif Kabakuşak, “Modern Dönem Mezarlıklarının Miras Alanı Olarak Yeniden Değerlendirilmesi: Cebeci (Asri) Mezarlığı” isimli tez çalışmasında kabristanı derinlemesine inceledi.
HALK İLE BİR ARADALAR
Türkiye’nin farklı dönemlerine tanıklık eden pek çok önemli olayın izlerinin burada görülebildiğini ifade eden Kabakuşak, “İş dünyasından devlet yönetimine, sanattan spora kadar Cumhuriyet tarihine damga vurmuş pek çok önemli isim bu mezarlıkta. Burası yalnızca bir defin alanı değil hem halktan insanların hem de Türkiye’nin önemli şahsiyetlerinin bir arada bulunduğu, çok katmanlı bir hafıza ve miras alanıdır” dedi.
HİYERARŞİYE YER YOK
Karabucak, 1935’teki yarışma sonrası planı Alman mimar Martin Elsaesser tarafından çizilen mezarlıkla ilgili olarak “Tasarımda hiyerarşiye kesinlikle yer verilmemiş. Özelleşmenin olmadığı, kimsenin ayrıcalıklı bir alanda defnedilmediği bir yaklaşım benimsenmiş. Mezarlıkta Yahudi ve Hristiyan bölümlerine de yer verilmiş. Sadece bir defin alanı değil, kamusal park olarak da planlanmış” bilgilerini aktardı.
3 şehitlik var
Mezarlıkta Polis Şehitliği, ASALA ve terör örgütlerinin öldürdüğü diplomatların yer aldığı Dışişleri Şehitliği ve 1963’te Ulus’ta meydana gelen uçak kazasında hayatını kaybedenler için oluşturulan şehitlik yer alıyor.
Cebeci’de yatan bazı ünlüler
Azerbaycan’ın kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Mehmet Emin Resulzade, Ankara Belediye Başkanı Vedat Dalokay, Ankara Valisi Nevzat Tandoğan, Türkiye’nin ilk pilotlarından Vecihi Hürkuş, tarihçi Afet İnan, şairler Cahit Sıtkı Tarancı ve Ahmet Arif, gazeteciler Uğur Mumcu, Mahmut Tali Öngören, tiyatrocu Kerim Afşar mezarlıkta yatmaktadır.
