NATO'nun son yıllarda her sene yaptığı liderler zirvesinin düzenini değiştirmeyi değerlendirdiği iddia edildi. İngiliz haber ajansı Reuters'a konuşan altı kaynağa göre ittifakta zirvelerin daha seyrek yapılması yönünde bir eğilim oluştu.
77 yıllık tarihinde zirvelerin ne kadar sıklıkta yapılacağı sürekli değişkenlik gösteren NATO'da 2021'den bu yana liderler her sene toplanıyor. Bu yılki zirvenin 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da yapılması bekleniyor.
Ancak bazı üye ülkelerin bu yoğun tempoyu yavaşlatmak istediği belirtildi. Reuters'a konuşan bir üst düzey Avrupalı yetkili ve beş diplomat, zirvelerin sıklığının azaltılmasının gündemde olduğunu doğruladı.
İŞTE MASADAKİ PLAN
Diplomatik kaynaklara göre, 2027'de Arnavutluk'ta yapılacak zirvenin sonbahara kaydırılması planlanırken ABD'de başkanlık seçimlerinin yapılacağı 2028 yılında zirve düzenlenmemesi ihtimali değerlendiriliyor.
Bazı ülkelerin ise zirvelerin iki yılda bir yapılmasını savunduğu iddia ediliyor. Nihai kararın NATO Genel Sekreteri Mark Rutte tarafından verileceği belirtiliyor.
Kaynaklar ajansa verdikleri demeçte bu değerlendirmelerin yalnızca siyasi gerilimlerden değil, aynı zamanda zirvelerin verimliliğiyle ilgili endişelerden kaynaklandığını ifade etti. Bazı diplomatlar her yıl zirve yapılmasının “gösterişli sonuçlar” üretme baskısı yarattığını ve uzun vadeli planlamayı zorlaştırdığını savundu.
TRUMP ETKİSİ
Ajansa konuşan kaynaklardan ikisi, bu tartışmalarda ABD Başkanı Donald Trump'ın davranışlarının etkili olduğunu belirtti.
Trump yönetimi, NATO müttefiklerini sık sık savunma harcamalarının yetersizliği nedeniyle sert şekilde eleştiriyor. Son olarak bazı üyeler, ABD'nin İran’a yönelik askeri operasyonlarına yeterli destek vermemekle suçlandı.
Geçen yıl Lahey'de düzenlenen zirvede Trump'ın savunma harcamalarının milli gelirin yüzde 5'ine çıkarılması yönündeki talebi gündemi belirlemiş, müttefikler yüzde 3,5 savunma ve yüzde 1,5 güvenlik yatırımı hedefi üzerinde uzlaşmıştı.
Reuters, bu yıl Ankara'daki zirvenin de gergin geçmesinin beklendiğini yazdı. Trump, müttefiklerinin İran savaşı konusunda beklediği desteği vermemesinin ardından NATO'nun kolektif savunma ilkesini sorgulamış ve ABD'nin ittifaktan ayrılma ihtimalini gündeme getirmişti.
