10 bin fabrika kepenk indirdi

ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES

Yüksek istihdam ve yıllardır verdiği dış ticaret fazlası ile Türkiye ekonomisinin omurgası olarak görülen tekstil ve hazır giyim sektörü, son yılların en sert daralma dönemlerini yaşıyor. Artan üretim maliyetleri, iç talepteki zayıflama ve ihracat pazarlarındaki daralma, sektör üzerindeki baskıyı her geçen ay daha fazla artırıyor. Son bir yılda hazır giyim ve tekstilde 113 bin 491 kişi işini kaybetti.

Sosyal Sigortalar Kurumu (SGK) verilerine göre, iki sektördeki istihdam sayısı 2022 yılı sonunda 1 milyon 222 bin 609 seviyesindeyken Aralık 2025 sonunda 845 bin 904 kişiye geriledi. Bu veriler son 3 yılda tekstil ve hazır giyimde çalışan her 10 kişiden 3’nün işini kaybettiğini ortaya koyuyor. Bir yılda hazır giyimde 4 bin 126 şirket kapanırken, sektörde şirket sayısı 35 bin 514’e indi.

İHRACAT 2.6 MİLYAR DOLARA İNDİ

Tekstilde ise bir yılda 861 şirket kapandı ve sektördeki toplam iş yeri sayısı 18 bin 600’e düştü. Son bir yılda iki sektörde kapanan şirket sayısı 5 bine dayandı. Bu da ağırlıklı olarak üretici firmalar olduğu için bu kadar fabrikanın da kapandığını gösteriyor. 2022 sonunda hazır giyimde 43 bin 607, tekstilde ise 20 bin 443 işyeri faaliyet gösterirken aradan geçen 3 yılda bunların 9 bin 936’sı kepenk indirdi. Toplam iş yeri sayısı bu sürede 64 bin 50’den 54 bin 114’e geriledi. 2025’in ilk iki ayında 2.7 milyar dolar olan hazır giyim ve konfeksiyon ihracatı bu yılın ilk iki ayında 2.6 milyar dolara geriledi.

Kayıp tablosu ağırlaşıyor

İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği’nde (İHKİB) Başkan Yardımcısı Mustafa Paşahan, sektörün zor bir dönemden geçtiğine işaret ederek, 3 yılda ciddi istihdam kaybı yaşandığını söyledi. Paşahan, “2022 Ocak ile 2026 Ocak döneminde maliyetlerimiz yüzde 560, dolar kuru yüzde 217 arttı. Enflasyonla, kur arasında 150 puanlık fark var. Tablo giderek ağırlaşıyor. Enflasyon, kur ve maliyetler dengede gitmediği sürece rekabetçiliği bir daha elde edemeyiz. Emek yoğun sektörlerde ciddi sıkıntı var” dedi.

Dayanamayanlar çıkıyor

TOBB Konfeksiyon ve Hazır Giyim Sanayi Meclis Başkanı Şeref Fayat, firmaların uzun vadeli plan yapamadığını vurgulayarak, “2025’te sadece kayıtlı istihdam kaybı 115 bin. Kayıt dışı istihdam kaybıyla işini kaybedenler çok daha fazla. Artık her ay insanlar gelir, gider, istihdam tablosuna bakıyor. Bu yıl 3 bin 500 liralık istihdam desteğine rağmen üretime devam etmek istemeyenler olabiliyor. Artık sabredemiyorum, dayanamıyorum diyenler çıkıyor” ifadesini kullandı. 2026’nın da 2025’ten çok farklı geçmeyeceğine dikkat çeken Fayat, “2026’nın ikinci yarısından itibaren ana ihracat pazarımız Avrupa’dan talep canlanması bekliyorduk. Ama ABD-İsrail-İran savaşının ne kadar süreceğini öngöremiyoruz. Talepte canlanma olmazsa 2026’da 2025’e benzer bir yol olur. İhracat ve istihdam tarafında yüzde 4-5 kayıp yaşayabiliriz” dedi.