10 Milyon Vatandaş Sağlık Hizmetlerinden Mahrum

NİSANUR YILDIRIM / NEFES

Türkiye, yeni yılı Genel Sağlık Sigortası (GSS) ve Bağ-Kur prim borcu olan milyonlarca vatandaşın sağlık hizmetlerinden mahrum kalmasıyla karşılamış durumda.

Patronların 3.6 trilyon TL vergi gelirinden feragat eden AKP hükümeti, GSS prim borçlarında herhangi bir yeni düzenleme yapmadığı için 10 milyon kişiyi sağlık hizmetlerinden yoksun bırakmıştır. Şu an için tahmini GSS prim borcu 6.8 milyar TL seviyesindedir. İktidarın patronlardan vazgeçtiği vergi geliri, GSS prim borcunun 524 katına eşdeğer bir tutardır.

DÜZENLEME GECİKTİ

31 Aralık 2025’te sona eren geçici düzenlemenin yenilenmemesi sonrası, 1 Ocak 2026 itibarıyla GSS ve Bağ-Kur prim borcu bulunanlar ile bakmakla yükümlü oldukları aile bireyleri, devlet ve üniversite hastanelerinde muayene olamamaktadır ve reçeteli ilaçlarını da temin edememektedir. Bu durum, borcu olan kişilerin kamu sağlık hizmetlerinden yararlanamaması anlamına geliyor. Önceki yıllarda Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile SGK’ya borcu olanlara tedavi hakkı tanınmış olsa da, 2026 için böyle bir karar çıkmamıştır.

Son olarak 2025 yılında GSS ve Bağ-Kur prim borcu olanlara devlet hastanelerinde geçici sağlık hizmeti hakkı tanınmıştı. Bu kapsamda borçlu kişiler devlet hastanelerinde tedavi olabiliyor ancak ilaçları ücretli olarak almak zorunda kalıyordu. Bu yıl ise, milyonlarca vatandaş yeni bir düzenleme yapılmadığı için hem muayene hem de ilaç konusunda mağdur durumdadır. Eğer bu doğrultuda bir düzenleme gerçekleştirilmezse, milyonlarca vatandaş sağlık hizmetine ücretsiz erişim sağlama fırsatını kaybedecektir.

İktidar, kapsamlı bir düzenleme yapma konusundaki belirsizlikleri sürdürmekte ve sürekli tartışmalara yol açan GSS borçlarıyla ilgili son düzenleme, 11. Yargı Paketinde gerçekleştirilmiştir. Bu düzenleme ile 1 Ocak 2016 tarihinden önceki, ödenmemiş genel sağlık sigortası primleri ile gecikme cezası ve zammı gibi borçlardan feragat edilmiştir. Böylece 1 milyon 477 bin kişinin 3 milyar 258 milyon TL tutarındaki GSS borcu silinmiştir.

BORÇ 6.8 MİLYAR TL

Türkiye’de şu an yaklaşık 3 milyon kişinin GSS prim borcunu ödeyemediği tahmin edilmektedir. NEFES’in 2016'dan bu yana GSS primlerini baz alarak yaptığı tahmini hesaplamalara göre, toplam GSS prim borcu 6.8 milyar TL düzeyindedir. Geçtiğimiz ay bu borcun neredeyse yarısına denk gelen GSS borcu silinmişti. Ayrıca, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın 2024 yılı faaliyet raporuna göre, GSS primi devlet tarafından ödenen kişi sayısı 9.4 milyon olarak belirtilmiştir. Bakanlığın 2024’te SGK’ye ödediği GSS prim desteği tutarı ise 105,6 milyar TL’dir.

Anayasa’ya Aykırı

CHP Genel Başkan Yardımcısı Burhanettin Bulut, GSS borçlarıyla ilgili herhangi bir düzenleme yapılmamasına tepki gösterdi. Bulut, “Yaklaşık 2.5 ay önce bu konuyu TBMM gündemine taşımış ve düzenleme yapılması gerektiği yönünde uyarıda bulunmuştuk. Sigortalı bir işte çalışmayan, 18 yaşını doldurup eğitimine devam etmeyen, Bağ-Kur primini ödeyemeyen ve GSS prim borcu bulunan yaklaşık 10 milyon kişi, yeni bir düzenleme yapılmadığı için 1 Ocak 2026 itibarıyla sağlık hizmetlerinden yararlanamıyor. Ekonomik zorluklar nedeniyle prim borcunu ödeyemeyen vatandaşların sağlık hakkını elinden almak, sosyal devlet ilkesinin ve Anayasa’nın açık hükümlerinin ihlalidir” şeklinde konuştu. Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ da, “Bağ-Kur ve GSS’lilerin sağlık hizmetlerine erişimini sağlayacak Cumhurbaşkanlığı kararnamesi derhal çıkarılmalıdır” ifadelerini kullandı.

Yıllara Göre GSS Primleri (TL)

– 2016………. 39

– 2017………. 53.3

– 2018………. 60.8

– 2019………. 76.6

– 2020………. 88.29

– 2021………. 107.3

– 2022………. 150.12

– 2023………. 332.5

– 2024………. 600.8

– 2025………. 780.17

– 2026………. 1.981