ABD'de yayınlanan yeni bir bilimsel araştırma, insanlık tarihindeki en eski kumar kanıtlarından birini sundu.
American Antiquity dergisinde yayınlanan araştırmaya göre, 12 bin yıl öncesine ait bu zarlar, yerlilerin o dönem şans ve rastlantı kavramlarıyla sistematik olarak ilgilendiğine işaret ediyor olabilir.
Araştırmacılar, çalışma kapsamında ABD'nin batısında, Rocky Dağları'nın iki yakasında yer alan ve 13 bin ila 450 yıl öncesinden kalma arkeolojik alanlardan çıkarılmış 600'den fazla nesneyi inceledi.
Dört Kriter Belirlediler
Bu nesnelerin zar olarak sınıflandırılabilmesi için dört temel kriter belirlendi. Kriterler arasında “en az iki yüzeye sahip olmaları ve kemik ya da ahşaptan yapılmaları, yüzeylerinin boyama ya da işaretlerle birbirinden ayrıştırılması, düz ya da hafif kavisli yüzeylere sahip olmaları ve oyuncuların aynı anda birkaçını tutup düz bir yüzeye atabilecekleri boyut ve şekle sahip olmaları” yer aldı.
Araştırmacılar bu kriterler doğrultusunda 656 örneğin “kesin zar” ve 94'ünün “muhtemel zar” olabileceğini tespit etti.
Günümüzdeki Zarlardan Farklı
Zar olduğu düşünülen nesnelerin günümüzdeki altı yüzlü zarlardan farklı olduğu belirtildi. Araştırmacılar bunların iki yüzlü ve her iki tarafında da farklı işaretlerin olduğunu aktardı.
Ancak işlev açısından günümüz zarlarına benzer şekilde kullanıldıkları ifade edildi. Bu yönüyle “yazı-tura” yöntemine benzer bir rastlantısal seçim mekanizması sundukları kaydedildi.
Binlerce Yıl Geriye Taşıdı
Araştırmada incelenen zarların 58 farklı arkeolojik alanda bulunduğu belirtildi. En eski örneklerin, yaklaşık 12 bin 200 ila 12 bin 800 yıl öncesine tarihlenen Folsom kültürüne ait olduğu aktarıldı.
Bazı bulguların ise Clovis kültürüne kadar uzandığı ve yaklaşık 13 bin yıl öncesine ait olabileceği ifade edildi.
Bu tarihlerin, Asya ve Orta Doğu'da bulunan ve yaklaşık 5 bin 500 yıl öncesine tarihlenen bilinen en eski zar örneklerinden çok daha eski olduğu vurgulandı.
Kumardan Fazlası
Öte yandan araştırmacılar bu zarların yalnızca kumar amacıyla kullanılmadığını da öne sürdü.
Çalışmaya göre bu tür oyunlar, farklı gruplar arasında ticaret ve bilgi alışverişini kolaylaştıran bir “sosyal bağ kurma aracı” işlevi görmüş olabilir.
Bu bağlamda zarların yabancılar arasında iletişimi başlatan bir “buz kırıcı” rolü üstlendiği değerlendiriliyor.
