Yaklaşık iki bin yıl önce Vezüv Yanardağı'nın patlamasıyla yok olan Antik Roma kenti Pompeii, modern teknolojiler sayesinde yeniden keşfediliyor.
Araştırmacılar, dijital arkeoloji yöntemlerini kullanarak bugüne kadar görünmeyen yapısal unsurları ortaya çıkarıyor. Bu bulgular arasında, bilim insanlarının yıllarca olmadığını düşündüğü kuleler de yer alıyor.
Dijital Dünya Kayıp Pompeii'yi Hayata Döndürüyor
MS 79'da gerçekleşen patlama, kenti kalın bir kül ve moloz tabakasıyla kapladı. Bazı sakinler kaçmayı başarsa da, pek çok kişi volkanik malzeme altında yaşamını yitirdi.
1748 yılından bu yana süregelen kazılarda freskler, binalar ve insan kalıntıları gün yüzüne çıkarıldı. Ancak üst katlar ve bazı mimari yapılar zamanla tamamen kaybolduğu için Pompeii’nin tam yapısı asla net olarak anlaşılamadı.
Şimdi ise Pompeii Reset Projesi çerçevesinde araştırmacılar, LiDAR taramaları, yakın mesafe fotoğrafçılığı, fotogrametri ve 3D modelleme gibi yöntemlerle kentin kayıp mimarisini dijital ortamda yeniden inşa ediyor.
Kayıp Kuleler Ortaya Çıktı
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, Pompeii'de zenginlere ait evlerde kule benzeri yapılar bulunabileceği ihtimali. “Casa del Tiaso” adlı lüks bir konutta tespit edilen taş merdivenler, duvarlardaki boşluklar ve izler, yapının en az üç katlı bir kuleye sahip olabileceğini gösteriyor.
Bu kulelerin ziyafetler için kullanıldığı, ev sahibinin sosyal statüsünü sergilediği, manzarasının kente ve Napoli Körfezi'ne baktığı ve hatta yıldız gözlemleri için kullanılmış olabileceği düşünülüyor.
Arkeologlar, bugüne kadar Roma kentlerinde kuleli özel konutlara pek ihtimal vermemişti. Ancak bu bulgu, şehir siluetinin sanıldığından çok daha “yüksek” olabileceğini ortaya koyuyor.
Patlamadan Sonra Geri Dönenler Olmuş
Araştırmalar, patlamadan birkaç on yıl sonra bazı insanların Pompeii'ye geri döndüğünü de gösteriyor. Zemin katların bodrum gibi kullanıldığı, fırınlar ve ocaklar inşa edildiği tespit edilmiştir.
Ancak bu ikinci yerleşimin de 5. yüzyıldaki başka bir büyük patlama sonrası tamamen terk edildiği düşünülmektedir.
Üçte Biri Hâlâ Küller Altında
Pompeii'de bugüne kadar 13 binden fazla oda kazıldı, ancak kentin yaklaşık üçte biri hâlâ küller altında keşfedilmeyi bekliyor.
Yetkililer, tüm şehri kazmayı istemiyor. Bunun yerine, dijital modellerle kentin korunmasını ve anlaşılmasını hedefliyor.
