Türkiye, 2025 yılında siyaset gündeminin sürekli değiştiği bir yıl olarak tarihe geçti. Sayısız milletvekili ve belediye başkanının beklenmedik kararlarla başka partilere geçişi, özellikle Meclis'teki sandalye dağılımında köklü değişikliklere neden oldu.
Hatırlanacağı üzere Mayıs 2023'te yapılan parlamento seçimlerinde, geçmiş döneme göre yüzde 4 oy kaybına uğrayan AKP ve MHP, yine de toplam 323 milletvekili ile çoğunluğu sağlamıştı.
CHP ve İYİ Parti'nin oluşturduğu Millet İttifakı 212, Yeşil Sol Parti ile Türkiye İşçi Partisi'nin (TİP) yer aldığı Emek ve Özgürlük İttifakı ise 65 milletvekilliğine sahip olmuştur.
Ancak bu siyasi tablo uzun sürmedi.
Büyük bir değişim yaşayan ana muhalefet partisi, seçimlerin ardından önemli ölçüde küçülmeye başladı.
Seçimden önce toplam 39 milletvekili Meclis'te yemin etmeden önce istifa ederek geri döndü. Ayrılan vekillerin partilere dağılımı şu şekildedir:
DEVA Partisi: 15
Gelecek Partisi: 10
Saadet Partisi: 10
Demokrat Parti: 3
İYİ Parti: 1 (Ahmet Ersagun Yücel, Ankara'da CHP listelerinden seçildikten sonra partisine döndü)
AKP listelerinden Meclis'e ulaşan dört milletvekili Hüda-Par'a geçti, DSP Genel Başkanı Önder Aksakal ise istifa ederek kendi partisini temsil etmeye başladı.
Yeşil Sol Parti'den seçilen iki milletvekili EMEP'e geçerken, iki milletvekili de Demokratik Bölgeler Partisi'ne katıldı.
Bu durum, aslında transfer sezonunun başlangıcını işaret ediyordu.
2024 yılında başlayan bu hareketlilik, 2025'te rekor seviyeye ulaştı.
7 Ocak: Balıkesir Milletvekili Burak Dalgın, DEVA Partisi'nden istifa ederek bağımsız bir yol izleme kararı aldı.
8 Ocak: DEVA Partisi'nden istifa eden Manisa Milletvekili Selma Aliye Kavaf, CHP'ye katıldı.
21 Ocak: İYİ Parti'den ayrılan ve önemli görevler üstlenmiş olan Ankara Milletvekili Kürşad Zorlu, AKP'ye geçti.
23 Şubat: İYİ Parti'den istifa eden İstanbul Milletvekili Salim Ensarioğlu ile Konya Milletvekili Ünal Karaman ve Gelecek Partisi'nden ayrılan Antalya Milletvekili Serap Yazıcı, AKP'ye katıldılar.
Karaman ve Yazıcı'nın aynı gün AKP Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) listesine dahil olması dikkat çekti.
Bu noktada Yazıcı'nın, Mayıs 2023 seçimleri öncesinde CHP, İYİ Parti, Saadet Partisi, Demokrat Parti, Gelecek Partisi ve DEVA Partisi'nden oluşan altılı masada 'hukuk işleri komisyonu'na üye olduğunu belirtmek önemlidir.
Güçlendirilmiş parlamenter sistemin kuruluşuna yönelik anayasa değişikliği önerisini şöyle anlatıyordu:
“Bu metin, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin sonlandırılmasını ve Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem’e geçişi öngörmektedir.
Ancak mevcut sistem, devletin tüm organ ve kurumlarını önemli ölçüde zayıflatmış, özellikle yargı organında büyük bir hasara yol açmıştır.”
4 Mart: İYİ Parti'den ayrılan Ankara Milletvekili Adnan Beker, CHP'ye geçiş yaptı.
14 Mayıs: Yeni Yol'dan istifa eden Konya Milletvekili Hasan Ekici, AKP'ye katıldı.
19 Mayıs: DEVA Partisi'nden ayrılan İzmir Milletvekili Seda Kaya Ösen, CHP'ye transfer oldu.
19 Temmuz: İstanbul Milletvekilleri Selim Temurci ve İsa Mesih Şahin, Gelecek Partisi'nden istifa ederek bağımsız bir yol izlemeye karar verdiler.
23 Temmuz: DEVA Partisi'nden ayrılan Evrim Rızvanoğlu ve Cem Avşar, CHP'ye katıldılar.
21 Ekim: İYİ Parti'den ihraç edilen Sakarya Milletvekili Ümit Dikbayır, CHP'ye geçti.
18 Kasım: Gelecek Partisi'nden ayrılan İstanbul Milletvekili Doğan Demir, CHP'ye transfer oldu.
9 Aralık: Partisine yönelik eleştiriler sonrasında disiplin kuruluna sevk edilen CHP Mersin Milletvekili Hasan Ufuk Çakır, hemen istifa etti ve bağımsız olarak devam etmektedir.
BELEDİYELERDEKİ GELİŞMELER
Belediyelerdeki bu 'geçiş' olaylarında 'zorunluluk' ile 'gönüllülük' kavramları ön plana çıktı.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ve diğer ilçelere odaklanan başlatılan soruşturmalar, önemli nedenlerden biri olarak öne çıktı.
İlk işaret, Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer'in Ekim 2024'te tutuklanmasıyla ortaya çıkmış, ana muhalefet tarafından İstanbul Vali Yardımcısı Can Aksoy'un atanması, 'kayyum uygulaması' ile karşılaşılmıştı.
Sonraki tarihlerde, İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu, Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar ve Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek gibi birçok başkan tutuklandı.
Ancak birçok yerde, 31 Mart 2024 seçimindeki çoğunluk nedeniyle, belediye meclisinde yapılan oylamalarla yönetim aynı partide kaldı.
Bazı yerlerde ise yönetim, ana muhalefetten alınıp ya kayyuma ya da iktidar partisine geçti.
Ahmet Özer'in cezaevine gönderilmesiyle uygulanan 'kayyum atama' yöntemi, Resul Emrah Şahan'ın tutuklanması ile birlikte Şişli Belediyesi'nde de devreye girdi.
Şahan'ın yerine Şişli Kaymakamı Cevdet Ertürkmen görevlendirildi.
ANAYASA MAHKEMESİ BU SÜRECİ GÜNDEME ALDI
İki belediyeye ilişkin başvuru, Aylar sonra Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) gündemine alındı.
Avukat Hüseyin Ersöz, ana muhalefetin umutlarını artıran durumu şöyle açıkladı:
“Olası bir Anayasa'ya aykırılık kararı verilmesi durumunda, kayyım tedbiri uygulanan Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer’in doğrudan göreve dönmesi, tutuklu durumda olan Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan’ın yerine ise Belediye Meclisi'nden seçilen bir başkan vekilinin görev yapması mümkündür.”
Gaziosmanpaşa ve Bayrampaşa'da ise yönetim, gergin geçen başkanvekilliği seçimleri sonrasında AKP'ye geçti.
'TOPUKLU EFE' TARTIŞMASI
Bu dönemin en çok konuşulan olaylarından biri, Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu'nun bazı ilçe belediye başkanları ile birlikte aniden AKP'ye geçiş yapması oldu.
Rozeti bizzat Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından takılan Çerçioğlu, kendisine yöneltilen sert eleştirilerden nasibini aldı.
Özel, Çerçioğlu için “Topuklayan Efe” tabirini kullandı ve “Yazıklar olsun” dedi.
CHP'DEN BAŞKANVEKİLİ SEÇİLDİ, AKP'YE GEÇİŞ YAPTI
Benzer bir olay Beykoz'da da yaşandı. Özlem Vural Gürzel, tutukluluğu muhakkak muhakeme edilince ana muhalefet tarafından aday gösterilmiş ve kazanmasına rağmen sonradan AKP'ye geçti.
Bir belediye daha bu şekilde el değiştirmiş oldu.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, durumu o süre zarfında şöyle özetlemişti:
“Belediye başkanı tutukluyken serbest bırakıldı. Beykoz Başkanvekilimiz geliyor 'Beykoz Belediye Başkanı AKP'ye geçecek ve görevine iade edilecek' diyor. Bu sözün üzerinden saatler geçmeden belediye başkanı tekrar tutuklandı. Ve bize 'belediye başkanı AKP'ye geçecek' diyen başkanvekili de aynı gün AKP'ye katılıyor.”
AÇIKÇA 'AKP'YE KATILMAK İSTİYORUM' DEMİŞTİ, MURADINA ERDİ
Antalya’nın Aksu ilçesinde, yüzde 54.74 ile belediye başkanı seçilen İsa Yıldırım, süreci daha uzun bir zaman dilimine yaymayı tercih etti.
27 Eylül’de istifa ettikten sonra bağımsız ilerleyen Yıldırım, sık sık CHP'yi eleştirerek iktidar partisine katılmak istediğini ifade etti.
19 Kasım’da, nihayet söylemlerinin arkasında durarak AKP’ye katıldı. Yıldırım’ın rozetinin takılması esnasında Erdoğan’ın elini öpmeye çalıştığı gözlemlendi.
