2025'in Zam Şampiyonu Belli Oldu

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 2025 yılında marketlerde takip edilen 41 ürünün 28'inde fiyat artışı yaşandığını, 13 ürününde ise fiyat düşüşü gözlemlendiğini duyurdu. Bayraktar, “Market ve üretici fiyatları arasında en fazla artış gösteren ürün limon, en çok düşüş gösteren ise markette beyaz lahana, üreticide ise sivri biber olmuştur.” dedi.

Bayraktar, aralık ayı ve 2025 yılının genelinde üretici ve market fiyatları ile girdi maliyetlerinde meydana gelen değişimleri açıkladı.

Paylaşılan verilerin, tüm bölgelerdeki çeşitli satış kanallarından alınan fiyat ortalamalarına dayandığını vurgulayan Bayraktar, üretici-market fiyat farkının yadsınamaz bir gerçek olduğunu ve bu farkın nedenlerini doğru analiz etmenin önemini vurguladı.

2025 yılına dair fiyat gelişmelerini değerlendiren Bayraktar, “Marketlerde takip edilen 41 üründen 28'inde fiyat artışı, 13'ünde ise fiyat düşüşü gerçekleşti. Fiyatı en çok artan ürün markette ve üreticide limon, en çok düşen ürün ise markette beyaz lahana, üreticide sivri biber olmuştur.” bilgilerini paylaştı.

Geçen yıla nazaran bu yıl marketlerde en fazla fiyat artışı yüzde 133,4 ile limonda gerçekleşti. Limonu yüzde 110,4 ile elma, yüzde 106,6 ile fındık ve yüzde 100,8 ile Antep fıstığı izledi.

Bayraktar, 2024 yılına göre bu yıl marketlerde fiyatı en fazla düşen ürünün yüzde 40,6 ile beyaz lahana olduğuna dikkat çekerken, bu ürünün ardından fiyat düşüşü yaşayan ürünler ise marul (%39,8), karnabahar (%39,5) ve kuru soğan (%29,1) oldu.

Üreticide 16 Ürünün Fiyatı Arttı, 15 Ürünün Fiyatı Düştü

Üreticide takip edilen 33 ürünün 16'sında fiyat artışı yaşanırken, 15 üründe fiyat düşüşü görüldüğünü ve 2 üründe fiyat değişimi olmadığını ifade eden Bayraktar, şu bilgileri paylaştı:

“Geçen yıla göre bu yıl üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 343,4 ile limonda yaşandı. Limondaki fiyat artışını, yüzde 160,4 ile Antep fıstığı, yüzde 159,3 ile kuru kayısı ve yüzde 125,4 ile fındık izledi. Üreticide fiyatı en çok düşen ürün ise yüzde 58,8 ile sivri biber oldu. Bu üründeki fiyat düşüşünü, yüzde 56,3 ile karnabahar, yüzde 54,8 ile marul ve yüzde 51,2 ile kuru soğan izledi.”

Aralık Ayı Üretici-Market Fiyat Değişimi

Bayraktar, aralık ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkının yüzde 324,1 ile havuçta en fazla görüldüğünü, havuçtaki fiyat farkının ardından yüzde 245,6 ile mandalinanın, yüzde 238,5 ile kabağın ve yüzde 238 ile yeşil soğanın geldiğini aktardı.

Markette havucun 4,2 kat, mandalinanın 3,5 kat, kabak ve yeşil soğanın ise 3,4 kat fazlaya satıldığına dikkat çeken Bayraktar, şu ifadeleri kullandı:

“Aralık ayında fiyatı en çok artan ürün, markette kabak, üreticide ise mandalina oldu. Fiyatı en fazla düşen ürün markette ayçiçek yağı, üreticide beyaz lahana olmuştur. Aralıkta markette 41 ürünün 30'unda fiyat artışı, 11'inde fiyat düşüşü gözlemlenmiştir. Marketlerde fiyatı en çok artan ürün yüzde 97,5 ile kabak olurken, bunu yüzde 77,3 ile domates, yüzde 75 ile salatalık ve yüzde 53,3 ile patlıcan takip etti. En fazla düşüş gören ürün ise markette yüzde 16,1 ile ayçiçek yağı olmuştur. Ayçiçek yağındaki fiyat düşüşünü yüzde 12,2 ile toz şeker, yüzde 11,2 ile portakal ve yüzde 5,1 ile ıspanak izledi.”

Aralık ayında üreticide 33 ürünün 11'inde fiyat artışı, 15'inde fiyat düşüşü yaşanırken, 7 üründe fiyat değişimi olmadığını belirten Bayraktar, üreticide en çok fiyat düşüşünün yüzde 38,1 ile beyaz lahana, en fazla fiyat artışının ise yüzde 69,4 ile mandalinada görüldüğünü aktardı.

Üreticideki fiyat değişim nedenlerine de değinen Bayraktar, şu değerlendirmeleri yaptı:

“Seralarda güzlük sezon sona erdi ve baharlık sezon için dikimler başladı. Ürünler henüz hasat olgunluğuna ulaşmadığından, bu geçiş aşamasında arzda bir azalma yaşandı ve salatalık, patlıcan, kabak ve domates gibi ürünlerde üretici fiyatları arttı. Diğer yandan, kuru soğan, patates, portakal ve havuç gibi ürünlerde talep düşüklüğü fiyatların gerilemesine sebep oldu. Lahana ve maruldaki arz artışı nedeniyle bu ürünlerde fiyatlar düştü.”