2025 yılı boyunca dünya genelinde atılan adımlar, kadın hakları, siyasi temsil ve sağlık konularında kısmen olumlu bir tablo çiziyor.
Avrupa'da Kürtaj Adımı
Avrupa Parlamentosu, 17 Aralık'ta aldığı kararla Avrupa Birliği genelinde kadınların kürtaja güvenli ve yasal erişimini artırmayı hedefleyen bir planı onayladı.
Bu proje “My Voice My Choice” (Benim Sesim Benim Seçimim) adını taşıyor ve kürtaja erişim konusundaki eşitsizliklerin ortadan kaldırılmasına yönelik bir mekanizma öneriyor.
Moldova'da Dijital Şiddet Yasası
Moldova, kadınlar ve kız çocukları için dijital ortamın daha güvenli hale gelmesini sağlamak amacıyla yeni bir yasa çıkardı. Şubat 2026'dan itibaren yürürlüğe girecek olan bu yasa ile çevrimiçi taciz ve ısrarlı takip (stalking) suçları açıkça tanımlanacak ve suçlulara daha ağır cezalar verilecek.
İran Sokaklarında Sessiz Dönüşüm
İran'daki kadınlar, resmi bir yasa değişikliği olmaksızın başörtülerini kamusal alanda çıkarmaya ve motosiklet kullanmaya başladı.
Çünkü, şeriat kurallarına göre örtünme zorunluluğu devam etse de, devletin denetimindeki gevşeme dikkat çekici. Kadınlar, polis merkezlerinin yakınında bile başları açık dolaşarak toplumsal normlara meydan okuyor.
Pakistan'da Çocuk Gelin Yasağı
Pakistan’ın en büyük eyaleti Belucistan, çocuk yaşta evliliği yasaklayan bir düzenleme kabul etti. Bu yeni yasayla birlikte evlilik yaşı 18'e yükseltildi ve çocuklar erken evlilikten yasal olarak korunmuş oldu.
'Rıza Yoksa Onun Adı Tecavüz'
Fransa, Gisele Pelicot'un 10 yıl boyunca uyuşturularak 80'den fazla erkek tarafından istismar edilmesi sonrası tecavüz tanımını revize etti.
Yeni düzenlemeye göre, açık rızanın olmadığı her türlü cinsel eylem tecavüz olarak kabul edilecektir. Bu tür bir tanım daha önce Norveç'te de benimsenmişti. İtalya da benzer şekilde yasalarını değiştirerek, rıza dışı tüm cinsel eylemleri suç kapsamına aldı.
Güney Afrika'da Kadına Şiddet Artık 'Ulusal Felaket'
Dünya genelinde kadın cinayetlerinin en yüksek olduğu ülkelerden biri olan Güney Afrika, cinsiyete dayalı şiddeti “ulusal felaket” olarak ilan etti. Yeni düzenleme, bu alana daha fazla kaynak ayrılmasını ve şiddetle mücadele mekanizmalarının güçlendirilmesini amaçlıyor.
Kadınlar Ülkesi Namibya
Namibya, devletin en yüksek üç makamına kadınları getirerek tarihi bir başarıya imza attı. Cumhurbaşkanı Netumbo Nandi-Ndaitwah, Başkan Yardımcısı Lucia Witbooi ve Meclis Başkanı Saara Kuugongelwa-Amadhila, ülkeyi tamamen kadınlar tarafından yönetilen ilk ülke haline getirdi.
Regl Pediyle Teşhis
Zürih'teki ETH Zurich araştırmacıları, adet kanındaki biyobelirteçleri analiz edebilen bir hijyenik ped geliştirdi. “MenstruAI” adı verilen bu teknoloji, endometriyozis ve bazı kanser türlerinin erken teşhisini mümkün kılmayı hedefliyor.
Uzaya Çıkan İlk Tekerlekli Sandalyeli Astronot Bir Kadın
Alman mühendis Michaela Benthaus, uzaya çıkan tekerlekli sandalyeli ilk astronot oldu. Benthaus, milyarder Jeff Bezos'un uzay şirketi Blue Origin'in New Shepard roketiyle Dünya yörüngesinin ötesine geçti.
Kazakistan'da Kız Kaçırmak Yasaklandı
Kazakistan'da kabul edilen yeni bir yasa ile zorla evlendirme ve kız kaçırma gibi gelenekler yasaklandı. Yetkililerin açıklamasına göre, bir kadını evliliğe zorlayanlar artık 10 yıla kadar hapis cezası alabilecek.
Yetersiz Kalınan Noktalar
Olumlu gelişmeler yaşanmasına rağmen olumsuz durumları da unutmamak gerekiyor.
Savaşlar En Çok Kadını Vurdu
Ukrayna, Gazze, Sudan ve Myanmar gibi çatışma bölgelerinde kadınlar ve çocuklar yerinden edildi. Özellikle Sudan'da cinsel şiddet olaylarının kayda geçtiği biliniyor. Bu savaş ortamlarındaki kadınlar, sağlık hizmetlerine erişim sıkıntısıyla karşı karşıya kaldılar.
Afganistan'da Kadına Yaşam Yok
Taliban yönetimi altında kadınların eğitime, çalışmaya ve kamusal alana erişimleri daha da kısıtlanmış durumda. Bu yıl meydana gelen şiddetli depremlerde, enkaz altındaki kadınların akrabaları olmayan erkekler tarafından kurtarılmalarına izin verilmediği ortaya çıktı.
Yapay Zeka Tehlikesi
Kadın gazeteciler, aktivistler ve siyasetçiler, sistematik bir şekilde çevrimiçi saldırıların hedefi oluyor. Deepfake ve yapay zeka sayesinde kadınların gerçekte olmayan cinsel içerikli görüntülerinin üretilmesi söz konusu. Hatta İtalya Başbakanı Giorgia Meloni bile bu tarz eylemlere maruz kalmıştır.
