265 milyar dolarlık kriz: Yatırım çılgınlığı paniğe dönüştü

Küresel finans piyasalarında son yılların en dikkat çekici yükselişlerinden birine imza atan özel sermaye şirketleri, son aylarda sert bir satış dalgasıyla karşı karşıya kaldı.

2023 yazından 2025 Ocak sonuna kadar geçen yaklaşık 18 aylık dönemde sektör hisseleri güçlü performans sergiledi. Bu süreçte Blackstone yüzde 58,2, Ares yüzde 68,1, Apollo yüzde 77,9 ve Blue Owl yüzde 80,6 toplam getiri sağlarken KKR hisseleri yüzde 103,4 ile en yüksek yükselişi kaydetti.

Ancak bu güçlü yükselişin ardından piyasalar tersine döndü.

Fortune'da yer alan analize göre, geçen yıl eylül ayından itibaren başlayan satış dalgasında Apollo hisseleri yüzde 41, Blackstone yüzde 46, Ares ve KKR ise yaklaşık yüzde 48 değer kaybetti. Blue Owl hisseleri ise zirvesinden yaklaşık üçte iki oranında geriledi.

Yaşanan düşüşler sonucunda özel sermaye sektöründe 265 milyar dolardan fazla piyasa değeri silindi.

ÖZEL KREDİ PİYASASINDA PANİK

Sektördeki sert düşüşte özel kredi piyasasında yaşanan endişelerin önemli rol oynadığı belirtiliyor.

Özel sermaye şirketleri son yıllarda düşük faiz döneminde satın aldıkları şirketlerde yüksek borç kullanımı nedeniyle zorluk yaşamaya başladı. Bu durum şirketlerin portföylerindeki firmaları daha uzun süre elde tutmalarına ve satışlardan elde edilen kârın düşmesine neden oldu.

Bu kayıplar bir süre özel kredi piyasasındaki hızlı büyüme ile dengelenmişti. Ancak son dönemde özellikle yapay zekânın bazı yazılım şirketlerinin iş modellerini tehdit edebileceği endişesi yatırımcıların geri çekilmesine yol açtı.

Yatırım bankası Houlihan Lokey’de görev yapan Matt Swain, yaşanan durumu “bankaya hücum” benzetmesiyle değerlendirdi.

BİREYSEL YATIRIMCILAR GERİ ÇEKİLİYOR

Sektördeki baskının bir diğer nedeni ise son yıllarda özel sermaye fonlarına yönelen bireysel yatırımcıların artması oldu.

Geçmişte bu fonlara ağırlıklı olarak emeklilik fonları ve büyük kurumsal yatırımcılar yatırım yaparken, son yıllarda varlıklı bireyler ve orta sınıf yatırımcılar da bu ürünlere yönelmeye başladı.

Örneğin Blue Owl’ın yönettiği 300 milyar doların üzerindeki varlığın yaklaşık yüzde 40’ının bireysel yatırımcılardan geldiği belirtiliyor.

Bu fonların önemli bölümü “yarı likit” olarak tanımlanan yapıya sahip. Yatırımcılar istedikleri zaman çıkış talebinde bulunabiliyor ancak fon yöneticileri genellikle toplam varlıkların belirli bir yüzdesi kadar geri ödeme yapabiliyor.

Morningstar verilerine göre bu tür yarı likit fonların toplam büyüklüğü 2022 başındaki 200 milyar dolardan geçen yılın üçüncü çeyreğinde 500 milyar dolara yükseldi.

İFLASLAR VE YAPAY ZEKA ENDİŞESİ SATIŞ DALGASINI TETİKLEDİ

Sektördeki satış dalgası geçen yıl iki borç yüklü şirketin iflasıyla hız kazandı. Ucuz krediyle büyüyen subprime otomobil finansmanı şirketi Tricolor ile otomobil parça üreticisi First Brands’in iflası yatırımcıların risk algısını artırdı.

Bunun ardından yapay zekânın bazı yazılım şirketlerinin iş modellerini zayıflatabileceği yönündeki endişeler, özellikle bireysel yatırımcıların fonlardan çıkış talebini artırdı.

Bu süreçte birçok büyük fon geri çekilmeleri sınırlamak için ödeme kısıtlamaları getirdi.

Blackstone’un özel kredi fonu BCRED’de yatırımcılar yaklaşık 3,8 milyar dolar çekmek istedi. Şirket talepleri karşılamak için kendi sermayesinden ve yöneticilerinden 400 milyon dolar ek kaynak sağladı.

BlackRock, Morgan Stanley ve diğer bazı büyük fon yöneticileri de benzer şekilde geri çekilmeleri sınırlamak zorunda kaldı.

İKİNCİL FONLAR KRİZDE FIRSAT GÖRÜYOR

Sektörde yaşanan satış baskısına rağmen bazı yatırımcılar bu süreci fırsat olarak görüyor.

“Secondary funds” olarak bilinen ikincil piyasa fonları, yatırımcıların erken çıkmak istediği özel sermaye yatırımlarını indirimli fiyatlardan satın alarak piyasada önemli bir rol oynayabilir.

Ronin Capital Partners’ın kurucusu David Feirstein, bu tür dönemlerin fırsatlar doğurduğunu belirterek, “En iyi fırsatlar genellikle yatırımcıların korktuğu piyasalarda ortaya çıkar” değerlendirmesinde bulundu.

SEKTÖRDEKİ BÜYÜKLÜK 1,8 TRİLYON DOLAR

Özel kredi piyasasının toplam büyüklüğünün yaklaşık 1,8 trilyon dolar olduğu tahmin ediliyor.

Buna karşılık ikincil piyasanın büyüklüğü yaklaşık 200 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Uzmanlara göre yatırımcı çıkışlarının hızlanması durumunda bu piyasanın tüm satış baskısını absorbe edip edemeyeceği belirsizliğini koruyor.

Buna rağmen birçok analist, büyük özel sermaye şirketlerinin portföylerinin büyük bölümünün gayrimenkul, altyapı ve diğer somut varlıklara dayalı olması nedeniyle geniş çaplı temerrüt riskinin şu aşamada düşük olduğunu değerlendiriyor.