52 Bin Çalışan İstihdamdan Çıkartılacak

ABD'deki büyük firmalar, bu hafta toplam 52 binden fazla çalışanın işten çıkarılacağını duyurdu. Bu durum, uzun süredir devam eden güçlü istihdam artışının ardından işverenlerin kadrolarını küçültmeye başladığını gösteriyor. Şirketler, maliyetleri azaltma ve yapay zeka yatırımlarını artırma gerekçelerini öne sürüyor.

İngiliz Financial Times gazetesinin haberine göre, Amazon, UPS, Dow, Nike ve Home Depot gibi büyük firmalar, ekonomik belirsizliklerin devam etmesi ve yapay zeka alanındaki artan yatırım baskısı nedeniyle organizasyonlarını küçültme kararı aldı. Son işten çıkarma dalgası büyük şirketlerde yoğunlaşmış olsa da, ABD iş gücü piyasasında zayıflama kaygılarını artırdı.

Goldman Sachs'ın Baş Ekonomisti David Mericle, “Şirketler giderek daha fazla işten çıkarma kararı almaya yöneliyor ve iş gücü maliyetlerini düşürmek için yapay zeka kullanımında istekli görünüyorlar” şeklinde bir değerlendirme yaptı.

Pandemi Sonrası Hızlı Genişleme Dönemi Sona mı Eriyor?

2020 yılında pandeminin etkisiyle birçok firma, online alışverişteki artış ve geniş çaplı teşvik programlarının etkisiyle hızla büyümüş, istihdamda önemli bir sıçrama yaşamıştı. Ancak son bir yıllık dönemde ticaret politikalarında ve yapay zeka konusundaki belirsizlikler iş gücü piyasasında duraksama yaşanmasına neden oldu. İşverenler, hem işe alımda hem de işten çıkarmada daha temkinli davranmaya başladılar.

İşten çıkarmalarda ve işsizlik maaşı başvurularında bir artış görülse de, bu seviyeler hâlâ pandemi öncesinin altında. İşsizlik oranı geçen ay yüzde 4,5'ten yüzde 4,4'e geriledi. ABD Merkez Bankası (Fed) yetkilileri, işsizliğin “istikrar işaretleri gösterdiğini” belirtti.

Online iş arama platformu Indeed'in ekonomisti Felix Aidala, “Yüksek profilli şirketlerde işten çıkarmaların artış göstermesine rağmen, son bir yıldaki rakamlar pandemi öncesi dönemle karşılaştırıldığında olağanüstü yüksek değil. İşe alımlar tarihi ortalamaların oldukça altında seyrettiğinden, sinyallerin karışık görünmesinin bir nedeni bu” şeklinde belirtti.

Aralık ayında ABD ekonomisi yalnızca 50 bin yeni istihdam yarattı. İşe alım hızının yavaşlaması, işsiz kalma süresinin uzamasına sebep oldu. Geçen ay ortanca işsizlik süresi 11,4 haftaya çıkarak 2021 yılından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Aidala, “Bu durum, iş kaybı ya da iş kaybı ihtimalinin, genel göstergelerin tek başına ifade ettiğinden daha karmaşık bir deneyim haline geldiğini gösteriyor” dedi.

Son bir haftada işten çıkarma ilanı yapan şirketler ve planlanan işten çıkarma sayıları (FT)

FED Faiz İndirdi, Şirketler 'Verimlilik' Vurgusu Yaptı

Bazı Fed ve Hazine yetkilileri, yılın ilk çeyreğinde iş gücü piyasasında görülecek zayıflığın yılın ilerleyen dönemlerinde tersine döneceğini ifade ediyor. Fed, 2025 yılında iş gücü piyasasındaki soğuma belirtileri karşısında faiz oranlarını toplam 0,75 puan indirerek bir adım attı.

Son işten çıkarma kararlarını açıklayan firmaların çoğu, makroekonomik faktörlerden ziyade organizasyonlarını daha yalın ve verimli hale getirme hedefine odaklanıyor.

UPS Mali İşler Direktörü Brian Dykes, şirketin Amazon için daha az paket taşımaya başlaması nedeniyle bu yıl 30 bin çalışanını işten çıkaracağını ve sürücülere gönüllü ayrılma teklifi sunulacağını duyurdu. Dykes bu adımın, şirketi “doğru ölçeğe getirmeye” yardımcı olacağını belirtti.

Amazon, son üç ay içinde ikinci kez işten çıkarma kararı alarak 16 bin çalışanıyla yollarını ayıracağını açıkladı. Kıdemli Başkan Yardımcısı Beth Galetti, çalışanlara gönderdiği e-postada bu kararın “bürokrasiyi azaltma” amacı taşıdığını ifade etti.

Kimya şirketi Dow'un CEO'su Jim Fitterling, şirketin “faaliyet modelini kapsamlı biçimde sadeleştireceğini” ve bu doğrultuda 4 bin 500 çalışanın işine son verileceğini bildirdi.