80 Yıldır Görülmeyen Servet Eşitsizliği Zirvede

ABD'de servet eşitsizliği yeniden yükselişe geçti.

ABD Merkez Bankası'nın (Fed) 2025 yılı üçüncü çeyrek verilerine göre, ülkenin en zengin yüzde 1'lik kesimi toplam servetin yüzde 31,7'sini elinde tutuyor.

Bu oran, yaklaşık 55 trilyon dolarlık bir değere karşılık geliyor.

Söz konusu oran, Fed’in 1989'dan bu yana tuttüğü istatistiklerdeki en yüksek düzeyi temsil etmekte olup, akademik araştırmalara göre II. Dünya Savaşı sonrasının en büyük servet yoğunlaşmasına işaret etmektedir.

Borsa Eşitsizliği Derinleştirdi

Fed'in tahminlerine göre, son yıllardaki eşitsizlik artışının temel sebebi, üst üste gelen üç yıl boyunca süren güçlü borsa artışları oldu.

Varlıklı kesim servetini çoğunlukla hisse senetleri ve finansal yatırımlar aracılığıyla değerlendirirken, orta ve düşük gelirli hanelerin bu bağlamda sahip oldukları servet, büyük ölçüde konutlara bağımlı kaldı.

Mannheim Üniversitesi'nden ekonomist Moritz Kuhn, pandemi döneminde hızla artan konut fiyatlarının ardından yaşanan yavaşlamanın, bu grupların geride kalmasına sebep olduğunu belirterek, “Eşitsizlik adeta konut piyasası ile borsa arasındaki bir yarış haline geldi” değerlendirmesini yaptı.

En Zenginler Arasında da Uçurum Var

Veriler, servet artışının en çok en üst dilimde yoğunlaştığını ortaya koyuyor.

Son üç yılda en zengin yüzde 0,1'lik kesimin serveti yüzde 40 artarken, nüfusun en yoksul yüzde 90'ının servet artışı ise yüzde 20'de kaldı.

Bloomberg Milyarderler Endeksi'ne göre, dünyanın en zengin 500 kişisi yalnızca geçen yıl servetlerine 2 trilyon dolardan fazla katılım sağladı. Bu grubun toplam serveti ise on yılın başından bu yana neredeyse iki katına çıkarak 12 trilyon dolara yaklaştı.

Dünyanın en zengin beş kişisinin tamamının Amerikalı olduğu belirtilirken, bu grubun servetinin geçen yıl ortalama yüzde 31 arttığı bildirildi.

Zenginlerden Daha Fazla Vergi Tartışması

Artan eşitsizlik, ABD genelinde zenginlerden daha fazla vergi alınmasına yönelik politika önerilerini de beraberinde getirdi. California'da oylamaya sunulması planlanan bir teklif, eyaletteki milyarderlerin servetlerine tek seferlik yüzde 5 vergi uygulanmasını öngörüyor.

California Üniversitesi Berkeley'den ekonomist Emmanuel Saez, bu girişimi desteklediğini ifade ederek, mevcut süreci 19. yüzyıl sonlarındaki “Altın Çağ” ile karşılaştırdı.

Buna karşın bazı politikacılar ve akademisyenler, bu servet vergisinin ters bir etki yaratarak teknoloji firmaları ve zengin girişimcilerin eyaleti terk etmesine neden olabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.