Dünyanın en kapsamlı kan analizi çalışması, parmak ucuna uygulanan iğne ile alınan kan örnekleri sayesinde hastalık belirtileri ortaya çıkmadan 10 yıl önce sağlık risklerinin tespit edilebileceğini gösterdi.
Bu araştırma, UK Biobank tarafından yarım milyon gönüllünün kanında yaklaşık 250 farklı protein, şeker, yağ ve diğer moleküllerin analiz edilmesiyle gerçekleştirildi.
Elde edilen karmaşık biyokimyasal profiller, bireylerin fizyolojik durumlarına dair son derece detaylı bilgiler sağladı. Bilim insanları, bu verileri tıbbi kayıtlar ve ölüm istatistikleri ile birleştirerek diyabet, kalp hastalığı, kanser ve demans gibi hastalıkların risklerini daha erken tahmin edebileceklerini belirtiyorlar.
METABOLİTLERİN ÖNEMİ
UK Biobank, Finlandiya merkezli Nightingale Health ile iş birliği yaparak kandaki şekerler, aminoasitler, yağlar, hormon öncüleri ve atık ürünler gibi yüzlerce metaboliti analiz etti. Bu moleküllerdeki değişiklikler, organların işlevi ve kanser gibi hastalıkların gelişimini yansıtıyor.
Örneğin, karaciğer hasarı durumunda amonyak seviyesi yükselirken, böbrek hasarında üre ve kreatinin, kas hasarında ise laktat artış göstermektedir.
Uzmanlar, metabolik profillerin genetik testlerden daha kapsamlı bilgiler sunduğunu ve yaşam tarzı, çevresel etkiler ile stres gibi faktörleri de yansıttığını ifade ediyorlar.
Edinburgh Üniversitesi'nden Dr. Joy Edwards-Hicks, erken dönemde uyarıcı işaretlerin belirlenmesinin, insanların 40'lı yaşlarında yaşam tarzlarını değiştirmeleri için önemli bir fırsat sunduğunu vurguladı.
