Konut Krizi Z Kuşağını Kriptoya İtiyor

Her yeni genç kuşağın tembellik ve sorumsuzlukla suçlanması artık bir gelenek haline geldi; ancak Z kuşağı, bu eleştirileri geçmiş nesillere göre daha keskin hissediyor. Çalışma hayatında yetersiz çaba göstermek, lüks harcamalara yönelmek ve kripto para ve NFT gibi riskli yatırımlara yönelmekle itham ediliyorlar.

İngiliz Financial Times (FT) gazetesinde yayımlanan bir analiz, bu eleştirilerdeki iki önemli farkı gün yüzüne çıkardı. Birincisi, Z kuşağı bu eleştirileri genelde kabul etmekle birlikte, “sessiz istifa” gibi kavramların yaygınlaşması buna örnek teşkil ediyor. İkincisi ise, daha yeni araştırmalar bu davranışların kötüleşen ekonomik koşullar karşısında rasyonel bir tepki olabileceğini gösteriyor. Özellikle ev sahibi olmanın giderek zorlaşması dikkat çekiyor.

Ev Sahibi Olma İhtimali Düşerken Riskli Yatırımlar Artıyor

Geçtiğimiz hafta yayımlanan bir araştırma, Chicago ve Northwestern üniversitelerinden ekonomistlerin, Amerikalıların kart harcamalarını, servetlerini ve ekonomik tutumlarını incelediği önemli bir sonuca ulaştı. Çalışmaya göre, ev sahibi olma olasılığı düşük ya da olmayan genç yetişkinlerde, işte daha az çaba gösterme, boş zaman etkinliklerini artırma ve kripto gibi riskli finansal varlıklara yönelme daha yaygın.

Öte yandan, orta vadede ev sahibi olma olasılığı bulunan veya halihazırda ev sahibi olanlar, daha az risk almakta ve işte daha fazla çaba göstermektedir.

Araştırmacılar Seung Hyeong Lee ve Younggeun Yoo'nun bulguları, bu davranış farklılıklarının yalnızca bir korelasyon değil, aynı zamanda nedensellik içerdiğini de göstermektedir. Konut fiyatları arttıkça ve erişilebilirlik düştükçe, gençler ekonomik gerçeklere bağlı olarak çalışma motivasyonlarını kaybediyor ve riskli yatırımlara yöneliyor.

Benzer Tablo İngiltere'de de Geçerli

İngiltere'de yapılan analiz de benzer bir tabloyu gözler önüne serdi. Para biriktirme umudu olmayan genç İngiliz kiracılar, çevrimiçi bahis gibi yüksek riskli finansal davranışlara daha yatkın görülüyor. Bununla birlikte, konut edinme şansına sahip olan akranları ise daha temkinli davranıyor.

Lee ve Yoo'nun kullandığı zaman serileri ve bölgesel konut fiyatları, konutun ulaşılmaz hâle gelmesinin gençlerde iki temel tepki yarattığını gösteriyor: Yüksek riskli finansal adımlar atmak ve finansal nihilizm. Gençler, “Nasıl olsa tasarruf ederek bir yere varamayacağım, o hâlde neden çabalayayım?” düşüncesindeler. Bu süreçte, ev sahibi olma ihtimali bulunan gençler ise tasarruf yapmaya yöneliyor ve çalışma motivasyonlarını artırıyorlar.

İşyerindeki Motivasyon Düşüşünün Ekonomik Açıklaması

Z kuşağı sık sık işyerinde dirençsiz olmakla ve dokuzdan beşe çalışma düzeninin anlamsızlığından şikâyet etmekle eleştiriliyor. Ancak bu araştırma, bu tutumların temelsiz olmadığını ortaya koyuyor. Önceki nesiller işlerine daha bağlıydılar çünkü yoğun çalışmanın bir ödülü vardı: Kendi evlerine sahip olmak.

Bugün, bu hedef ortadan kalktığında, çalışmanın anlamı gençler için büyük ölçüde kayboluyor.

Aile Desteği Olmadan Konut Basamağına Çıkmak Zorlaştı

ABD, İngiltere ve Avustralya'da ilk kez ev alacaklar için en büyük engel, maaş değil; biriktirilmesi gereken peşinat. Bu nedenle, gençler şöyle düşünüyor: “Maaşım artsa ne olur ki? Altı haneli bir depozitoyu zaten yıllarca biriktiremeyeceğim.”

Bu durum, işyerinde çabayı azaltıyor ve geleceğe dair inancı zedeliyor.

Çalışmalar, iki kritik noktaya dikkat çekiyor:

• Konut erişilebilirliği krizi acilen çözümlenmeli. Aksi takdirde, gençlerin ekonomide ve toplumda kaygan bir zeminde ilerlemesine yol açabilir.
• Gençlere daha fazla finansal okuryazarlık kazandırılmalı.

FT'ye göre, bugünün 20'li yaşlarındaki bireylerin, ebeveynlerinden çok daha yüksek ihtimalle ömür boyu kiracı kalacağı görülüyor. Dolayısıyla, sermaye biriktirmenin alternatif yollarına dair daha fazla bilgi ve destek sağlanması gerekecek.

Sonuç olarak, gençlerin artan ekonomik nihilizmini eleştirmek kolay bir şey. Ancak araştırmalar, aslında onların kendi önlerine konan kartlarla oynamaya çalıştıklarını göstermektedir.