İstanbul Aile Hekimliği Derneği (İSTAHED) Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Sercan Ahmet Uluç ve İSTAHED Genel Sekreteri Dr. Çınla Nişli Kaya, son dönemlerde Aile Hekimliği sisteminde meydana gelen sorunlara dair görüşlerini paylaştı.
Dr. Sercan Ahmet Uluç, aile hekimleri olarak 1 Kasım 2024'te yayımlanan yönetmeliği “eziyet yönetmeliği” olarak tanımlayarak şu ifadeleri kullandı:
– “Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği ile birlikte maalesef oldukça zor günler geçiriyoruz. Çünkü üstümüzdeki yoğun iş yüküne ek olarak, bu yönetmelikle daha fazla iş yükü getirilmiş oldu. Buna rağmen maaşlarımızın çoğu şarta bağlanarak ödeniyor.
– Yani aylık kazancımızın yüzde 40'ı sabit maaş, geri kalan yüzde 60'ı ek ödeme olarak alınıyor. Yani her şey, 'şunu yaparsanız şu kadar para ödeyeceğiz', 'bu izlemi yaparsanız bu kadar', 'şu kadar rapor verirseniz bu kadar…' şeklinde bir maaş hesaplamasına dayanıyor. Böyle bir sistem dünyanın neresinde var, gerçekten merak ediyoruz.”
Uluç, bir ay çalışmadıklarında aldıkları maaşın yüzde 40'ını aldıklarını belirterek şunları ekledi:
– “Dünyanın neresinde böyle bir maaş sistemiyle çalışan bir sağlık çalışanı var? Sağlık Bakanlığı çıksın bu durumu bizlere açıklasın. Zaten çok çalışıyoruz. OECD verilerine göre nüfusa oranla hekim ve hemşire sayısında en son sıradayız. Buna rağmen bu ülkenin sağlık sistemi ayakta duruyorsa, bu, bizim fedakarlığımız sayesinde gerçekleşmektedir.”
– “Biz teşekkür edilmeyi beklerken; az sayıda personelle böyle kaliteli bir hizmet sunduğumuz için takdir edilmemiz gerekirken; 'ben sizi yetersiz buluyorum, bunları yaparsanız para veririm, yoksa paranızı keserim' mantığıyla hareket ediliyor.”
MHRS Uygulaması Bizi Sekreter Konumuna Düşürüyor
MHRS randevu sistemindeki problemleri dile getiren Uluç, sözlerine devam etti:
– “Bu uygulamalar bizi son derece rahatsız ediyor. Hem çalışma memnuniyetimizi hem de itibarımızı zedeliyor ve bu şekilde çalışmak istemiyoruz.
– Bir yıl boyunca muayene olmamış hastalar yüzünden kesintinin hemen kaldırılmasını ve yine memnuniyete göre veya yazdığımız ilaçların türüne göre ödeme sisteminin tamamen son bulmasını talep ediyoruz.
– Son zamanlardaki MHRS uygulamasıyla, randevu bulamayan hastanın 'aile hekiminize gidin, size randevu alsın' ifadesinin bizi sekreter konumuna düşürdüğünü düşünüyoruz ve bu uygulama itibarımızı büyük ölçüde zedeliyor.
– Bu durumdan son derece rahatsızız. MHRS randevularının, bize tanınan payın genel havuza eklenmesi ve hastaların kendi randevularını alabilmesi gerekiyor. Sadece acil hastalar için yönlendirme yapabileceğimiz çok az bir pay kalmalı.”
Dr. Nişli Kaya: Günün Sonunda Mutsuz, Tükenmiş ve Çaresiz Kalıyoruz
İSTAHED Genel Sekreteri Dr. Çınla Nişli Kaya, mevcut durumun hem sağlık çalışanlarını cezalandırdığını hem de sistemi sürdürülemez hale getirdiğini belirterek şöyle konuştu:
– “Ayrıca gelirimiz; yazdığımız antibiyotik oranından, mide ilacı ve ağrı kesici reçetelerinden, günlük baktığımız hasta sayısından, yaptığımız taramalardan ve hatta hastalarımızın hastaneye gidip gitmemesinden etkilenmekte.”
– “Bir hekimin, ebe ya da hemşirenin maaşı; hastaların davranışlarına, memnuniyetine ve rastlantısal istatistiklere göre belirlenmemelidir. Bakanlığı memnun et, hastayı memnun et… Ama sonuçta biz çalışanlar mutsuz, tükenmiş ve çaresiz bir durumda kalıyoruz.”
Aralık ayının 15’i itibarıyla, son bir yılda aile hekimliğine başvurmamış hastalar üzerinden yapılacak kesinti nedeniyle hekimler ve aile sağlığı çalışanlarının yüzde 10-15 oranında gelir kaybı yaşayacağını vurgulayan Kaya, şunları söyledi:
– “Hastalarımızı zorla ASM’ye mi getirmeliyiz? İnsanların hastaneye gidip gitmemesini nasıl engelleyebiliriz? Kontrol edemediğimiz durumların sonuçlarının bize ceza olarak dönmesinden bıktık. Bu model hem çalışanları hem de halkı mağdur ediyor.
– Aile hekimliği sistemi giderek işlevsizleşiyor. Biz sadece adil, öngörülebilir ve emeğe saygılı bir çalışma ortamı talep ediyoruz. Bu anlamsız uygulamalara artık son verilmesi gerekiyor.”
