Kısa süreli egzersizlerin bağırsak kanseri üzerinde önemli etkileri olduğu tespit edildi. Yeni bir araştırma, sadece 10 dakikalık fiziksel aktivitenin kanser hücrelerinin büyümesini durdurabilecek biyolojik süreçleri tetiklediğini ortaya koydu.
Bilim insanları, egzersiz sonrasında kanda meydana gelen hızlı moleküler değişikliklerin tümörlerin ilerlemesini yavaşlattığını ifade etti. Altta yatan biyolojik mekanizmanın henüz tam olarak anlaşılmadığı belirtildi, ancak bu bulgular fiziksel aktivitenin bağırsak kanserinin yayılmasını engelleyebileceğine dair kanıtları güçlendirdi.
Bağırsak Kanseri Gençlerde Artıyor
Britanya'da her yıl 44 binden fazla kişiye bağırsak kanseri tanısı konuluyor. Bu hastalık, ülkede en sık görülen dördüncü kanser türü olarak öne çıkıyor. Genel oranlar ileri yaş gruplarında durağan kalırken, genç yetişkinler arasında vakalarda dikkat çekici bir artış gözlemleniyor.
Son 30 yıl içerisinde 50 yaş altındaki bireylerde bağırsak kanseri vakalarının yüzde 50 oranında arttığı vurgulanıyor. Uzmanlar, bu artışın nedenlerine dair kesin bir açıklama getiremiyor.
Araştırma Nasıl Yapıldı?
Çalışma, Newcastle Üniversitesi tarafından gerçekleştirildi. Araştırmada, fazla kilolu veya obez ancak genel sağlık durumu iyi olan 30 erkek katıldı. Katılımcılardan, 10–12 dakikalık yoğun bir bisiklet egzersizi öncesinde ve hemen sonrasında kan örnekleri alındı.
Alınan kan örnekleri, laboratuvar ortamında bağırsak kanseri hücreleriyle temas ettirildi. Araştırmacılar, yoğun egzersiz sonrasında kanda iltihabı azaltan, damar fonksiyonlarını ve metabolizmayı iyileştiren 13 farklı proteinin seviyesinin yükseldiğini tespit etti.
Kanser Hücrelerinin Genetiği Değişiyor
Egzersiz sonrası oluşan bu moleküllerin, kanser hücrelerinin genetik yapısını etkilediği belirlendi. Bulgulara göre, DNA onarımı ve enerji üretimi ile ilişkili genlerin aktivitesi artarken, kanser hücrelerinin büyümesinden sorumlu genlerin baskılandığı gözlemlendi.
Araştırmacılar, International Journal of Cancer'da yayımlanan çalışmada bu sonuçların, egzersizin bağırsak kanserine karşı koruyucu etkisini açıklayabilen potansiyel bir mekanizma sunduğunu ifade etti.
“Tek Bir Egzersiz Bile Fark Yaratabilir”
Çalışmanın başyazarı ve Newcastle Üniversitesi Klinik Egzersiz Fizyolojisi Öğretim Üyesi Dr. Sam Orange, egzersizin yalnızca sağlıklı dokulara değil, doğrudan kanser hücrelerine de etki ettiğini belirtti.
Orange, egzersizin kan yoluyla güçlü sinyaller göndererek kanser hücrelerindeki binlerce geni etkileyebileceğini söyledi. Bu bulguların, egzersizin biyolojik etkilerini taklit edebilecek yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine olanak tanıyabileceği ifade edildi.
Daha Önceki Çalışmalar Da Destekliyor
Araştırma, kısa süre önce altı ülkede yürütülen ve yüzlerce bağırsak kanseri hastasını kapsayan bir başka çalışma ile ortaya çıktı. Bu çalışmada, düzenli egzersiz yapan hastaların ölüm riskinin üçte birden fazla azaldığı tespit edilmişti.
Araştırmaya göre, günde sadece 20 dakikalık egzersiz, bağırsak kanserinden ölüm riskini ilaçlarla aynı derecede etkili bir biçimde düşürebiliyor. Beş yıl sonunda egzersiz yapan hastalarda ölüm veya hastalığın ilerleme riskinin yüzde 28, sekiz yıl sonunda ise yüzde 37 daha düşük olduğu belirlendi.
Uzmanlardan Yaşam Tarzı Vurgusu
Bowel Cancer UK Üst Yöneticisi Genevieve Edwards, fiziksel olarak aktif bireylerin bağırsak kanseri riskinin daha düşük olduğunu belirtti. Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz yapılmasının önemine dikkat çekti.
Edwards ayrıca, lifli gıdaların tüketilmesi, işlenmiş etten kaçınılması, sigara ve alkol kullanımının azaltılması ile sağlıklı kilonun korunmasının da bağırsak kanseri riskini düşürdüğünü ifade etti.
