Oregon Health & Science University (OHSU) tarafından gerçekleştirilen yeni bir çalışma, yeterli uyku almanın beklenenden çok daha önemli olduğunu gösterdi. Araştırma, düzenli olarak yetersiz uyuyan bireylerin yaşam süresinin anlamlı ölçüde kısaldığını ortaya koyuyor.
Bu bulgular, bilimsel dergi SLEEP Advances'ta yayımlandı.
ABD Genelinde Geniş Veri Analizi
Araştırmacılar, ABD genelindeki ilçeleri kapsayan kapsamlı bir ulusal veri setini inceleyerek yaşam beklentisi ile uyku alışkanlıkları arasındaki ilişkiyi araştırdı. Bu analizde, 2019–2025 yılları arasında Centers for Disease Control and Prevention (CDC) tarafından toplanan ayrıntılı anket verileri ile ilçe bazındaki yaşam süresi verileri karşılaştırıldı.
Araştırmada yaşam süresiyle ilişkili yaşam tarzı faktörleri incelendiğinde, uykunun etkisinin diyet, fiziksel aktivite ve sosyal izolasyondan daha fazla olduğu görüldü. Yalnızca sigaranın yaşam süresini uykudan daha fazla etkileme eğiliminde olduğu belirtildi.
Araştırmacılar Bulguların Gücüne Şaşırdı
Çalışmanın kıdemli yazarı ve OHSU Hemşirelik Okulu'nda öğretim üyesi olan Andrew McHill, elde edilen sonuçların oldukça çarpıcı olduğunu ifade etti. McHill, “Uykunun yaşam beklentisiyle bu kadar güçlü bir ilişki gösterdiğini beklemiyordum. Uykunun önemli olduğunu biliyorduk, fakat bu çalışma, insanların gerçekten yedi ila dokuz saat uyumaya çaba göstermesi gerektiğini açıkça ortaya koyuyor” diye konuştu.
Araştırmanın büyük kısmı, OHSU Hemşirelik Okulu bünyesindeki Uyku, Kronobiyoloji ve Sağlık Laboratuvarı'ndaki lisansüstü öğrenciler tarafından yürütüldü.
Uyku, Beslenme ve Egzersizi Geride Bıraktı
Bilim insanları uzun bir süredir yeterli uykunun genel sağlık için elzem olduğunu kabul ediyor. Ancak bu araştırmada, yetersiz uyku, yaşam süresini belirlemede beslenme ve egzersizden daha güçlü bir gösterge olarak öne çıktı.
McHill, “Bu sonuçlar mantıklı ve sezgisel olarak anlaşılır olsa da, tüm modellerde bu kadar güçlü bir şekilde ortaya çıkması dikkat çekiciydi. Bir uyku fizyoloğu olarak bile ilişkinin gücü beni şaşırttı” ifadelerini kullandı.
Eyalet Bazında Yıllık İlk Kapsamlı Çalışma
Araştırma, ABD'nin tüm eyaletlerinde uyku süresi ile yaşam beklentisi arasındaki ilişkiyi yıllık olarak inceleyen ilk çalışma olma özelliğini taşıyor. Modellerde, CDC'nin “yeterli uyku” tanımı temel alındı. Bu tanıma göre, gecede en az yedi saat uyku almak gereklidir.
İncelenen tüm yıllar ve eyaletlerde, uyku süresi ile yaşam beklentisi arasında net ve tutarlı bir ilişki tespit edildi.
Uyku Neden Yaşam Süresini Etkiliyor?
Araştırma, uykunun yaşam süresini hangi biyolojik mekanizmalarla etkilediğini doğrudan incelemedi. Ancak McHill, uykunun kalp sağlığı, bağışıklık sistemi ve beyin fonksiyonları açısından kritik bir rol oynadığını vurguladı.
“Bu çalışma, uykuya en az ne yediğimiz ve ne kadar egzersiz yaptığımız kadar öncelik vermemiz gerektiğini gösteriyor,” diyen McHill, sözlerini şöyle tamamladı: “İyi bir gece uykusu yalnızca nasıl hissettiğinizi değil, ne kadar yaşayacağınızı da etkiliyor.”
