Fiziksel aktivitenin kalp sağlığı üzerindeki olumlu etkileri uzun zamandır biliniyor. Ancak, yeni bir çalışma, günlük aktiviteler arasına eklenen yalnızca beş dakikalık ekstra hareketin, genel nüfusta erken ölüm riskini yüzde 10 oranında azaltabileceğini gösterdi.
The Lancet dergisinde yayımlanan araştırmada, 135 binden fazla yetişkinin verileri incelendi. Çalışmaya göre, günlük egzersiz süresindeki küçük artışlar bile önemli sağlık yararları sağlıyor.
Hareketsiz Yaşayanlar İçin Umut Verici Sonuçlar
Araştırma, en hareketsiz yaşam tarzdına sahip bireyler için de dikkat çekici bulgular sundu. Sadece günde iki dakika orta yoğunlukta egzersiz yapan kişilerin bile erken ölüm riskinin yüzde 6 oranında azaldığı belirlendi.
Araştırmacılar, oturarak geçirilen sürenin sadece günde 30 dakika azaltılmasının, dünya genelindeki ölümlerin yaklaşık yüzde 7'sini önleyebileceğini hesapladı.
Araştırmada yer alan bir ifadeye göre: “Bu 30 dakikalık değişim, gerçek yaşam koşullarında uygulanabilir görünmekte ve ulaşılabilir davranış hedeflerinin toplum sağlığı üzerindeki etkisini ortaya koymaktadır.”
Oturmak Riski Artırıyor
Çalışmada, Norveç, İsveç, ABD ve Birleşik Krallık'tan ortalama yaşı 63 olan 135 bin 46 birey, sekiz yıl boyunca takip edildi. Katılımcıların tamamı çalışmanın başlangıcında kronik hastalık veya hareket kısıtlılığı yaşamıyordu.
Katılımcıların %70'inden fazlası gün içinde sekiz saatten fazla hareketsiz vakit geçiriyordu. Bu kişilerde, oturma süresinin azalmasıyla birlikte ölüm riskinde kademeli bir düşüş gözlemlendi.
Günde 11 saatten fazla hareketsiz kalan bireylerin yalnızca 30 dakika hareket etmeleri durumunda ölüm riskinin yaklaşık %10 azaldığı, bu sürenin bir saate çıkarılması halinde riskin %25 oranında düştüğü belirlendi.
Herkes 150 Dakika Egzersiz Yapamıyor
Araştırmacılar, çalışmanın önemli bir noktaya dikkat çektiğini vurguladı. Önceki birçok araştırmanın, herkesin haftada önerilen 150 dakika fiziksel aktivite yapabileceği varsayımı üzerine kurulu olduğu belirtildi.
Ancak gerçek yaşamda obezite, hareket kısıtlılığı ve kalp sorunları gibi sağlık durumları insanların egzersiz kapasitesini etkileyebiliyor. Bu nedenle, küçük ve gerçekçi hedeflerin daha kapsayıcı olduğu vurgulandı.
Çalışmanın Sınırlılıkları
Araştırmacılar, çalışmanın bazı sınırlamaları olduğunu ifade etti. Bulguların yalnızca 40 yaş ve üzerindeki bireyleri kapsadığı ve gözlemsel bulunduğu belirtildi. Bu nedenle, ölüm oranlarındaki farklılıkların yalnızca fiziksel aktivite ile açıklanamayabileceği belirtildi.
Araştırmaya dahil olmayan Oxford Üniversitesi’nden biyomedikal bilişim uzmanı Prof. Aiden Doherty, bulguları memnuniyetle karşıladı. Doherty, “Bu çalışma, şimdiye kadar sahip olduğumuz verilerden çok daha ileri bir analiz sunuyor. Küçük ama gerçekçi fiziksel aktivite artışlarının, erken ölümlerin %10’una kadarını önleyebileceğini göstermesi son derece önemli” dedi.
Benzer Bulgular Diğer Çalışmalarda da Var
Aynı gün yayımlanan ve Sidney Üniversitesi tarafından yürütülen başka bir çalışmada da benzer sonuçlara ulaşıldı. Araştırmaya göre, günde 15 dakika daha fazla uyumak, 1,6 dakika ekstra egzersiz yapmak ve yarım porsiyon daha fazla sebze tüketmek, erken ölüm riskini en az %10 azaltabiliyor.
Çalışmanın yazarlarından halk sağlığı uzmanı Dr. Nicholas Koemel, “Birden fazla davranışta yapılan küçük değişikliklere odaklanmak, tek bir alanda büyük değişiklik yapmaya çalışmaktan daha etkili ve sürdürülebilir olabilir” şeklinde değerlendirmede bulundu.
Dünya Sağlık Örgütü Uyarısı Geçerliliğini Koruyor
Uzmanlar, tüm bu bulgulara rağmen Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) önerilerini hatırlatıyor. DSÖ, yetişkinlerin haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta veya 75 dakika yüksek yoğunlukta fiziksel aktivite yapmasını tavsiye ediyor.
Fiziksel aktivite ve ruh sağlığı ilişkisi üzerine çalışan Dr. Brendon Stubbs, “Bu bulgular özellikle en hareketsiz kişiler için umut verici. Kısa bir tempolu yürüyüş, birkaç kat merdiven çıkmak ya da çocuklarla enerjik oyunlar bile anlamlı fark yaratabilir” değerlendirmesinde bulundu.
10 Bin Adım Efsanesi de Sorgulanıyor
Araştırma, geçen yıl yayımlanan ve günlük 10 bin adım atmanın şart olduğu yönündeki yaygın inanışı sorgulayan çalışmaların ardından geldi. 160 bin yetişkini kapsayan geniş bir analiz, sağlık yararlarının çoğu durumda 7 bin adım civarında plato yaptığını ortaya koymuştu.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre yetersiz fiziksel aktivite, dünya genelinde her yıl 3,2 milyon ölüme neden oluyor ve en yaygın dördüncü ölüm sebebi olarak gün yüzüne çıkıyor.
