Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi (KSBÜ) Tıp Fakültesi'nde yer alan KUYAM Labaratuvarı'nda, bor madeninin sağlık alanındaki potansiyel kullanımlarına yönelik önemli çalışmalar sürdürülüyor. Koordinatör Doç. Dr. Fatih Kar'ın liderliğinde yürütülen bu projeler, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) ve Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından desteklenmektedir.
Türkiye'nin en zengin bor yataklarına sahip Kütahya bölgesinde gerçekleştirilen bu araştırmalar, daha önce bağırsak ve kıkırdak hastalıkları için tedavi edici ürünler geliştirmeyi başarmıştır. Doç. Dr. Kar'ın açıklamalarına göre, son araştırmalar kanser hastalıklarının tedavisine odaklanmaktadır. “Bor ve bor türevlerinin kanser hücreleri üzerindeki etkilerini inceledik. İlk olarak, borun kanseri tedavi etme potansiyelini sorguladık,” şeklinde konuştu.
Kar, bor mineralinden elde ettikleri beş farklı türevin laboratuvar ortamındaki hücre kültürü deneylerinde etkili sonuçlar verdiğini aktardı. “Geliştirdiğimiz bor bileşenlerini değişik kanser hücrelerinde test ettik ve etkili dozlarını belirledik. Bu bileşenlerin kanserle savaşma özelliklerini ortaya çıkardık. Klinik aşamerine hazırlıklarımız da tamamlandı,” dedi.
Kar, hayvan deneylerinin sonuçlarının da yakında elde edileceğini ve bu verilerin bilimsel yayınlarla akademik literatüre kazandırılacağını belirtti. “Bor bileşenlerinin kanser hücrelerini yok ettiğini, kanserin yayılmasını engellediğini ve sağlıklı hücrelerde canlılık artırdığını gördük,” ifadelerini kullandı.
Beyin Kanseri Üzerine Etkili Buluntular
Doç. Dr. Kar, beyin kanseri ile ilgili özellikle “glioblastoma” hücre hattında etkili dozlar keşfettiklerini vurguladı. “Bu tür kanserlerde etkili sonuçlar elde edebilmek için belli doz aralıklarına ulaşmak önemli. Elde ettiğimiz sonuçlar, literatürde referans gösterilen '10 mikromolar' doz aralığının altında etkili olduğunu gösterdi,” dedi. Prostat kanseri, akciğer kanseri ve pankreas kanseri üzerindeki etkilere de dikkat çekti.
Kar, “Antikanserbor” olarak adlandırdıkları bor bileşenleriyle ilgili patent başvurusu yaptıklarını ve çalışmanın tamamlanmasının ardından ürünün piyasaya sunulması için çaba göstereceklerini açıkladı. Ayrıca, KUYAM’daki bilimsel çalışmalarda yer alan 10 kişilik ekibin katkıları ve KSBÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Tekin’in desteği ile başarılı sonuçlar elde ettiklerinin altını çizdi.
