Euro'nun Patronunun İkinci Geliri Krize Neden Oldu

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, ECB çalışanlarının üçüncü taraflardan ödeme almasını yasaklayan kurallara rağmen, Uluslararası Ödemeler Bankası’ndaki (BIS) yönetim kurulu üyeliği için yılda yaklaşık 140 bin Euro kazanç elde ediyor.

ECB içindeki bazı çalışanlar, kurum içi mesaj panolarında yaptıkları tartışmalarda, Lagarde’ın BIS’ten aldığı bu ödemenin başkan için farklı, personel için ise daha katı kurallar uygulandığını ifade etti.

Lagarde, 1930 yılında merkez bankaları için kurulan BIS’in yönetim kurulunda yer alan 18 üst düzey küresel merkez bankacısından biridir. Bu kurul üyeleri, yıllık sabit ücret ve toplantı katılımına bağlı değişken ödemelere hak kazanıyor, ancak BIS, bu ödemeleri bireysel olarak açıklamıyor.

Lagarde, Alman Avrupa Parlamentosu üyesi Fabio De Masi ve İsveçli meslektaşı Dick Erixon’un sorusuna yazılı yanıtında, 2025 yılında BIS’ten 130 bin 457 İsviçre frangı aldığını kamuoyuna ilk kez duyurdu. Bu miktar, yaklaşık 140 bin Euro’ya denk geliyor.

Lagarde'ın 2024 yılında ECB'den alacağı temel maaş 466 bin Euro, yan hakları ise 135 bin Euro olarak belirlendi. Toplam geliri yaklaşık 741 bin Euro ile Lagarde, Avrupa Birliği’ndeki en yüksek maaş alan yetkili konumundadır.

DİĞER MERKEZ BANKALARINDAN FARKLI YAKLAŞIMLAR

Diğer merkez bankaları, BIS ödemeleri konusunda farklı uygulamalara sahip. Örneğin, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jay Powell ve İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey, BIS’ten aldıkları ücretleri talep etmiyor. Fed’in bu tutumu, Amerikan yasalarının kamu görevlilerinin yabancı kurumlardan ödeme almasını yasaklamasından kaynaklanıyor.

BIS’teki yönetim kurulu üyeliği karşılığında ödenen ücretleri açıklayan birkaç merkez bankasından biri olan Fransa Merkez Bankası, başkanın aldığı sabit ödemenin yarısını kuruma geri alıyor.

“KURALLAR PERSONEL İÇİN GEÇERLİ, BAŞKAN İÇİN DEĞİL Mİ?”

ECB çalışanları, Lagarde'ın maaşına dair son zamanlarda çıkan bir Financial Times (FT) haberini, yalnızca personele açık kurum içi bir internet forumunda tartıştı. Paylaşımlarda, ECB’nin iç kurallarının çalışanların üçüncü taraflardan ödeme almasını açıkça yasakladığı vurgulandı.

ECB personel yönetmeliğine göre, çalışanlar mesleki görevleri karşılığında “üçüncü taraflardan herhangi bir ödeme kabul edemez”。 Kurallarda, böyle bir ödemenin yapılması durumunda tazminatın ECB’ye aktarılması gerektiği ifade edilmektedir.

ECB, FT’ye yaptığı açıklamada, başkanın “bir personel olmadığını” ve bu nedenle personel kurallarına uymadığını savundu. Kurum, Lagarde'ın “üst düzey ECB yetkililerine yönelik özel kurallar” kapsamında olduğunu belirtti.

FT’nin eriştiği isimsiz bir forum paylaşımında, Lagarde'ın BIS’ten elde ettiği ödemenin “ECB başkanı olarak mesleki görevlerinin bir parçası gibi görünen faaliyetler karşılığında” olduğunu öne sürerek, bunun en azından sıradan personel için ECB kurallarına göre yasak olduğu kaydedildi.

Bir başka paylaşımda ise ECB insan kaynakları biriminin, BIS ile ilgili bir projede yer almak isteyen bir çalışana ek bir ödeme kabul etmeyeceklerini ilettiği bildirildi.

Bir başka kullanıcı “Biz faniler BIS ödeneğini alamıyoruz” şeklinde ifade etti.

ECB, FT’ye yaptığı açıklamada, personelin “ECB görevlerini yerine getirirken gerçekleştirdikleri faaliyetler için herhangi bir ücret kabul edemeyeceğini” belirtti. Konuyla ilgili kaynaklar, bu yasağın Lagarde’a BIS yönetim kurulu toplantılarında eşlik eden bir ECB çalışanını da kapsadığını ifade etti; bu personel de BIS’in sunduğu ödemeleri kabul edemiyor.

ECB: “LAGARDE’IN SORUMLULUKLARI FARKLI”

ECB, Lagarde’ın durumunun ayrı olduğunu belirterek, BIS yönetim kurulu üyeliğinin “BIS’in yönetişim kararlarına katılmayı, yönetsel sorumluluklar üstlenmeyi ve buna bağlı hukuki riskleri içerdiğini” ifade etti. Kurum, “Bu sorumluluklar nedeniyle başkan, BIS tarafından ödenen bir ücret almaktadır” dedi.

ECB’ye göre, BIS faaliyetlerinde bulunan personelin Lagarde ile kıyaslanabilir yönetsel ve hukuki sorumlulukları bulunmamaktadır; bu nedenle personel kurallarına göre bu faaliyetler için ödeme almaları mümkün değildir.

Konuya yakın kaynaklar, Lagarde’ın önceden ECB başkanlığı yapmış olan Mario Draghi ve Jean-Claude Trichet’in uygulamalarını sürdürdüğünü, her iki başkanın da BIS ödemesi aldığını belirtti. Draghi ve Trichet, bu konuyla ilgili yorum yapmayı reddetti.

ECB ayrıca, personelin ECB görevleriyle ilgili olmayan ve kurum dışında yürütülen çalışmalar için, önceden yazılı izin alınması ve bu çalışmaların serbest zamanlarda yapılması şartıyla ücret alabileceğini kaydetti. Kurum, “çok sınırlı” sayıda BIS projesi için bu tür izinlerin verildiğini, ancak bunların ECB görev alanı dışında kalan konuları kapsadığını ifade etti.

KURUMSAL YÖNETİM ÜZERİNE DAHA GENİŞ RAHATSIZLIKLAR

ECB çalışanlarının Lagarde’a yönelik eleştirileri, kurum içindeki yönetişimle ilgili daha geniş bir rahatsızlığın bir parçası olarak görülüyor. Geçtiğimiz yaz, ECB personel komitesi, yönetimi “hesap vermez bir hukuki kale” inşa etmekle suçlamıştı.

Komiteye göre, personel politikaları “yaygın kayırmacılık şikayetlerine, yüksek tükenmişlik oranlarına ve geçici sözleşmelerle çalışan sayısız meslektaşın kırılganlığına” yol açtı.

Ekim ayında ECB personelini temsil eden sendika, iş ilişkileri konusundaki uzun süredir devam eden sert gerilimin son aşaması olarak kuruma dava açtı. Sendika, ECB’yi “sansür” ve “gözdağı” uygulamakla suçladı.

ECB, söz konusu dava hakkında yorum yapmayı reddetti. Kurum, FT’ye verdiği önceki bir açıklamada, “ifade özgürlüğüne ve hukukun üstünlüğüne sıkı sıkıya bağlı olduğunu” ve personelin kabul edilemez davranışları bildirebilmesi için “anonim ihbar mekanizması da dahil olmak üzere birçok kanal” sunduğunu vurguladı.